Japonya, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez merkezi istihbarat teşkilatı kuruyor. Ulusal İstihbarat Bürosu bugün resmen faaliyete geçecek.
Uzmanlar, bunun ABD'deki CIA veya Birleşik Krallık'taki MI6'e benzer yeni bir dış istihbarat teşkilatı da dahil olmak üzere daha geniş kapsamlı değişikliklerin temelini atacağını söylüyor.
Başbakan Sanae Takaichi, "Bu önlemler istihbarat reformunda sadece ilk adımdır" dedi.
Takaichi, geçen ekim ayında seçilmesinden bu yana merkezi bir istihbarat teşkilatı kurulması için hazırlık yapıyordu. Muhafazakâr siyasetin önemli temsilcisi olan Japon Başbakan, daha güçlü güvenlik ve savunma mekanizmalarının kurulması gerektiğini savunuyor ve Japonya'nın pasifist anayasasının revize edilmesini destekliyor.
Japon hükümetinin istihbarat yeteneklerini güçlendirmek için ABD, Avustralya ve Almanya da dahil olmak üzere Batılı ortaklarından tavsiye aldığı bildirildi.
Şimdiye kadar Japonya'nın ana istihbarat kurumu, yaklaşık 700 çalışanı olan ancak çok az yetkiye sahip Kabine İstihbarat ve Araştırma Ofisi (CIRO) idi.
Ulusal istihbarat kapsamı, terörle mücadele çabalarını, ulusal acil durum müdahalesini ve casusluk faaliyetleri veya gizli etki operasyonları gibi yabancı istihbarata karşı önlemleri içerecek.
II. Dünya Savaşı'nın ardından Japonya'nın işgali ve ABD ile kurulan güvenlik ilişkisi, Japonya'nın ABD tarafından 'korunduğu' bir sistemi ülkede hakim kıldı. Japonya'da casusluk karşıtı bir yasa yok. Bu da yabancı casusların ve yerel muhbirlerin Japonya içinden "yasayı çiğnemeden" bilgi toplayabileceği anlamına geliyor.
Önceki Japon liderler, Japonya'nın "casuslar için bir cennet" haline geldiği konusunda uyarıda bulunarak anayasada değişiklik yapmaya çalıştılar. Ancak ölüm cezası da içeren casusluk karşıtı yasa önerisi geniş çaplı tepkilere yol açtı ve yasalaşamadı.
Şimdi hem Japonya hem de dünya için durum çok farklı görünüyor.
Denizin hemen karşısında, güçlü casusluk kapasitelerine sahip Kuzey Kore, Çin ve Rusya bulunuyor. Yaklaşık 55.000 Amerikan askerini askeri üslerde barındıran bir ABD müttefiki olarak Japonya, bu ülkeler için cazip bir hedef.
Ancak mekezi istihbarat teşkilatına karşı olanlar da var. Japon milletvekili Oniki, “Bu tasarıya karşıyım; çünkü bu tasarı sadece kişisel bilgilere ve mahremiyete gereksiz müdahaleler konusunda endişe yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda demokratik denetim biçiminde herhangi bir denge ve denetim olmaksızın yetkisini güçlendiriyor; ciddi kusurları olan bir tasarı” diyerek devletin ve toplumun sınırlarının ihlal edilmemesi gerektiğini savunuyor.
Bu güç suiistimallerine karşı korunmak için Birleşik Krallık ve ABD gibi ülkelerin istihbarat organlarını sorumlu tutmak için duruşmalar, komiteler ve farklı önlemlerin var olduğu; fakat Japonya'nın yeni istihbarat teşkilatıyla ilgili olarak, denetim mekanizmaları konusunda pek bir şeffaflığın bulunmadığı, bu yüzden eleştirilerin bitmesinin beklenmediği belirtiliyor.
