Brent petrolün varil fiyatı, ABD’nin İran’a yönelik olası yeni saldırılarına ilişkin haber akışı ve Hürmüz Boğazı’ndaki alternatif geçiş güzergahlarının kapatılabileceği yönündeki açıklamaların arz endişelerini artırmasıyla yükseldi.
Dün 102,59 dolara kadar çıkan ve günü 100,20 dolardan tamamlayan Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, bugün saat 13.03 itibarıyla yüzde 4,2 artarak 104,43 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 91,95 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberde, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığına (CENTCOM) İran’a yönelik saldırıların sürdürülmesi için hazırlıklarını tamamlama talimatı verdiği ileri sürüldü.
Haberde, olası saldırılar için henüz bir tarih belirlenmediği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın zamanlamaya ilişkin değerlendirmelerini sürdürdüğü öne sürüldü. ABD’li ve İsrailli kaynaklar, saldırıların ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler ve İsrail’de 27 Ekim’de düzenlenecek seçimler öncesinde gerçekleştirilebileceğini belirtti.
Kaynaklar, saldırıların yeniden başlaması halinde İran’ın enerji altyapısı ve nükleer tesislerinin geniş çaplı saldırılarla hedef alınabileceğine işaret etti. İran ise daha önce ABD’nin müzakerelerde sunduğu önerilere yanıtını arabulucular aracılığıyla ileteceğini açıklamıştı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki alternatif geçiş güzergahlarını kapatacağı yönündeki açıklamalar da petrol sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Danışmanı Muhammed Rıza Nakdi, Boğaz’ın kontrolünü tamamen ele geçirdiklerini öne sürerek, “yasa dışı” olarak nitelendirdiği alternatif güzergahların en kısa sürede kapatılacağını söyledi. Nakdi, İran Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki kontrolünün ülkesinin talepleri karşılanana kadar süreceğini belirtti.
Küçük gemilerle taşınan sınırlı miktardaki petrolün tankerlere aktarıldığını iddia eden Nakdi, kayalıkların patlatılmasıyla oluşturulduğunu öne sürdüğü geçiş güzergahlarının da kapatılacağını ifade etti.
ABD’nin Meksika Körfezi’ne yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle petrol ve doğal gaz üretiminde yaşanan kesintiler de fiyatların yükselişinde etkili oldu. Shell, Mars, Olympus, Ursa, Vito ve Appomattox tesislerinde üretimi durdururken, Chevron bölgedeki dört tesisinde üretimi durdurmaya yönelik prosedürleri başlattı.
ABD Deniz Mineralleri İdaresinin (MMA) verilerine göre, kasırga nedeniyle Meksika Körfezi’ndeki günlük petrol üretiminin yaklaşık yüzde 25’ine karşılık gelen 511 bin 619 varillik üretim durduruldu. Bölgedeki doğal gaz üretiminin de yaklaşık yüzde 16,4’ü kesintiye uğradı. Kasırgadan en fazla etkilenme riski taşıyan şirketler arasında Chevron, bp, Eni, Murphy Oil ve Shell yer aldı.
ABD’de ham petrol stoklarının beklentilerin aksine azalması da arz endişelerini güçlendirdi. ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) verilerine göre, ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 3 milyon 200 bin varil azalarak 424 milyon 100 bin varile geriledi. Piyasa beklentisi, stokların 1 milyon 900 bin varil artması yönündeydi.
Ticari stoklara dahil olmayan stratejik petrol rezervleri ise yaklaşık 800 bin varil azalarak 283 milyon varile düştü.
