Almanya'da hafta sonu iki eyalette yapılan seçimlerin sonuçları tartışılmaya devam ediyor. Berlin’de Sol Parti’nin birinci çıkmasıyla Elif Eralp’ın başbakanlık yolu açılırken, Baden-Württemberg’de Cem Özdemir’in başbakanlığıyla birlikte Almanya’da iki büyük eyaletin yönetiminde Türk kökenli siyasetçilerin bulunması ihtimali gündeme geldi. Mecklenburg-Vorpommern’de ise aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yine birinci parti olurken Başbakan Merz’in partisi CDU yüzde 5 barajının altında kaldı. Sol Parti’nin (Die Linke) başbakan adayı Elif Eralp’ın önündeki temel aşama koalisyon görüşmeleri. Sol Parti’nin, SPD ve Yeşillerle oluşturabileceği üçlü hükümet ile Berlin eyalet meclisinde çoğunluğa ulaşabiliyor.
Türk mahallesi etkili oldu
Yaklaşık 300 bin dolayında Türk’ün yaşadığı 3,9 milyonlu başkent Berlin'in Kreuzber semtinde Eralp oyların yüzde 40’ını aldı. Kreuzberg, Berlin’in "Türk mahallesi" olarak biliniyor. Eralp’ın yükselişi Almanya’daki göçmen kökenli siyasetin geldiği noktayı da gösteriyor. Baden-Württemberg’de Cem Özdemir’in eyalet başbakanlığı görevini üstlenmesinin ardından Berlin’de de Eralp’ın aynı makama aday olması, iki farklı eyalette Türk kökenli siyasetçilerin hükümet başkanlığı konumuna gelmesi ihtimalini ortaya çıkardı.
'Berlin'in Mamdani'si
Elif Eralp’ın seçimlerde birinci çıkması Batı’daki Gazze tepkisinin de bir sonucu. En Filistin yanlısı adaydı. Netanyahu’nun Berlin’e gelirse tutuklanması gerektiğini savunuyor. Antisemitizm ile suçlanıyor, İsrail yanlıları saldırıyor. Başbakanlık yolunu açacak koalisyon görüşmelerinde önünü tıkamak isteyen Yahudi lobisi ve destekçileri şimdiden Filistin üzerinden Eralp’ı hedef gösteriyor. Eralp, Alman basını tarafından, New York'ta Filistin'e destek siyaseti ve sosyal konut projeleri sonucu, seçilen ilk Müslüman belediye başkanı olan Zohran Mamdani'ye benzetiliyor.
Doğu Almanya'nın geri dönüşü
Oluşan siyasi tabloyu Türkiye kamuoyu gibi Alman toplumunu da değerlendiriyor. Seçimlerde sürpriz yapan sadece Afd Rusya’ya yakın bir siyaset izlemiyor. AfD, Linke, BSW Çıkan tablo geçmişte Sovyet sektöründe yer alan Doğu Berlin, Saksonya Anhalt ve Meclenburg Vorpommern eyaletlerindeki siyasi evriminin sonucu. Zira bu üç eyalette seçmenler Rusya yanlısı Doğu Alman Alman Sosyalist Birlik Partisi (SED) seçmeninin torunları. Moskova yanlısı sağ ve sol partilerin hem Saksonya-Anhalt, hem Mecklenburg-Vorpommern, hem Berlin’de oyları yüzde 50 ila 60 dolayında. Bu Federal Almanya’da 'Doğu Almanya’dan üç eyaletin Moskova eksenine yaklaşması anlamına geliyor.
İki eyalet, iki ayrı tablo
İki eyaletin sonuçları Almanya’nın siyasi haritasındaki ayrışmayı bir kez daha gösterdi. Başkent Berlin’de Sol Parti yüzde 25,7 ile birinci çıkıp Türk kökenli bir başbakan adayını öne çıkarırken, Mecklenburg-Vorpommern’de AfD yüzde 38,2 ile sandığın birinci partisi oldu. CDU’nun Berlin’de ikinci, Mecklenburg-Vorpommern’de ise barajın hemen üstünde kalması, Şansölye Merz’in partisinin iki eyalette de kazanan taraf olamadığını gösteriyor. Berlin’de asıl soru artık sandıktan çok masada. Üç ortaklı bir koalisyonun kurulup kurulmayacağı, Eralp’ın Türk kökenli başbakanlar dönemine adını yazdırıp yazdıramayacağını belirleyecek. Sonuç ne olursa olsun bu üç eyalet Federal Almanya’nın bilinen siyasi geleneğinden bir kopma arz ediyor.
Üçlü koalisyon hesabı
Sol Parti yüzde 25,7 ile ikinci sıradaki CDU’yu (yüzde 18,8) 6,9 puan farkla geride bıraktı. 159 sandalyeli Berlin Meclisi’nde çoğunluk için 80 sandalye gerekiyor. Sol Parti 47, Yeşiller 26, sosyal demokrat SPD 22 sandalye kazandı. Bu üç parti birlikte 95 sandalyeye ulaşıyor. Sol Parti ile SPD’nin toplamı 69, Sol Parti ile Yeşillerin toplamı 73’te kalıyor. Yani iki partili bir hükümet mümkün değil, Eralp’ın başbakanlığı üç ortağın masada uzlaşmasına bağlı.
