İngiltere kraliyet ailesi tarafından verilen prestijli Earthshot Prize ödüllerinde bu yılın finalistleri arasına giren Satellites on Fire, orman yangınlarını tespit etme konusunda NASA'yı bile kıskandıracak sistemiyle dikkat çekmeyi başardı. Gezegenimizin karşı karşıya olduğu çevresel sorunlara çözüm geliştiren projeleri desteklemek amacıyla verilen Earthshot Prize'a aday olan Arjantinli girişim, yapay zekâ ve termal uydu görüntülerini kullanarak orman yangınlarını NASA'dan ortalama 35 dakika daha hızlı tespit edebiliyor. Bu sayede itfaiye ekiplerinin alevler geniş alanlara yayılmadan müdahale edebilmesi sağlanıyor.
Satellites on Fire, Arjantin merkezli bir girişim olsa da küresel çapta faaliyet gösteriyor. Nitekim girişim şimdiye kadar 21 ülkede 92 milyon hektarlık alanın izlenmesine yardımcı oldu.
Sistem Farklı Bölgelere Kolayca Uyarlanabiliyor
Satellites on Fire'ın kurduğu sistem, termal uydu görüntülerini özel olarak eğtilmiş yapay zekâ modelleriyle analiz ederek yangın belirtilerini hızlıca tespit ediyor. Bunun yanında yer kameralarından ve dronlardan gelen görüntülerden, hava durumu verilerinden ve yıldırım kayıtlarından da yararlanıyor. Bu verilerin birlikte değerlendirilmesi, yalnızca yangının başlangıcını tespit etmek için değil, alevlerin nasıl yayılabileceğini analiz etmek için de kullanılıyor.
Yangın tespit edildiği anda ilgili ekiplere gerçek zamanlı uyarılar gönderiliyor. Üstelik bu sistemin çalışması için öyle özel bir donanım kurulması gerekmiyor. Yazılım, kamuya açık verilerden yararlanarak farklı bölgelerin hava koşullarına, arazi yapısına ve bitki örtüsüne uyarlanabiliyor. Ayrıca bölgedeki itfaiyelere haber vermek içinde WhatsApp ya da SMS gibi basit yöntemler kullanılabiliyor. Bu da teknolojinin farklı ülkelerde kullanılmasını kolaylaştırıyor.
Arjantin'de İtfaiyeler Tarafından Aktif Şekilde Kullanılıyor
Satellites on Fire, 2020 yılında Franco Rodríguez Viau, Joaquín Chamo ve Ulises López Pacholczak tarafından kuruldu. Üç kurucuyu bir araya getiren olay ise aile dostlarının orman yangınları nedeniyle evlerini kaybetmesi oldu. Yangınların yol açtığı yıkıma yakından tanık olan kurucular, gelecekte benzer felaketlerin önüne geçebilmek için neler yapabileceklerini araştırmaya başladı. Yüzlerce acil durum müdahale görevlisiyle görüşen ekip, ihtiyaç duyulan en önemli şeylerden birinin yangınların mümkün olduğunca erken tespit edilmesi olduğunu gördü. Aradan geçen altı yılın ardından girişim, uluslararası ölçekte kullanılmaya başlayan bir platforma dönüştü. Şirketin paylaştığı bilgilere göre sistem, beş kıtada 21 ülkede toplam 92 milyon hektarlık alanı izliyor ve 70 binden fazla kullanıcıya hizmet veriyor. Platform, 2025 yılında 2 binden fazla orman yangınına müdahale sürecinde aktif olarak yardımcı oldu. Ayrıca Arjantin Ulusal İtfaiyeciler Konseyi tarafından benimsenerek ülke genelindeki 70 itfaiye istasyonunda kullanılmaya başlandı.
Girişimin uluslararası ölçekteki en önemli adımı ise bu yılın haziran ayında geldi. Satellites on Fire, Allianz Seguros Spain ile ortaklık kurarak İspanya'nın tamamını kapsayan bir yangın izleme sistemi oluşturdu. Bu iş birliğinin ilk iki ayında, sigortalı müşterilere 100 binden fazla yangın uyarısı gönderildi. Böylece sistemin yalnızca kamu kurumları ve itfaiye ekipleri için değil, yangın riskiyle karşı karşıya olan bireyler ve şirketler için de kullanılabileceği gösterildi.
Satellites on Fire'ın önümüzdeki döneme ilişkin hedefi de mevcut kapsamını önemli ölçüde genişletmek. Şirket, 2030 yılına kadar izlediği alanı 446 milyon hektara çıkarmayı amaçlıyor. Bu hedefe ulaşılması, daha fazla bölgenin yangınlara karşı erken uyarı sistemlerinden yararlanabilmesi anlamına gelecek.
