Türkiye 170’i aşkın ülkeye dizi satıyor. Seyirci sayısı 1 milyarı aşarken ihracat rakamı da 1 milyar doların üstünde… Şimdi henüz mütevazı da olsa kültür ihracatında yeni bir kalem var.
DEM Müzecilik, Londra açtığı Timewalk Deneyim Müzesi’yle ziyaretçilere 12 bin yıllık tarihi etkileyici ışık ve ses gösterisiyle Göbeklitepe’den başlayarak anlatıyor. 2 yıllık hazırlık sürecinden sonra 22 milyon sterline (1,45 milyar lira) mal olan müze henüz iki ayını doldurmadan Londra’nın kültür sanat hayatında kendine yer edindi. Günlük ziyaretçi kapasitesi 2.700 civarında olan müzeye ortalama 1.300 kişi geliyor. Hedef ilk yıl 1 milyon ziyaretçiye ulaşmak.
KOLEZYUM’DA DA MÜZE AÇIYOR
Ayasofya ve Efes deneyim müzelerinden tanıdığımız DEM Müzecilik, Londra’nın ardından Nisan 2027’de Roma’da Kolezyum’un yanında Kolezyum’u anlatan bir deneyim müzesi açacak. İtalya’nın başkentinde İtalyanlara Kolezyum’u anlatmanın başlı başına iddialı bir girişim olduğunu söylemek lazım. DEM Müzecilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Uğur Esin’in planlarında 2028 yılında Japonya, Çin ve ABD’de de benzer müzeler açmak var. Bu anlamda Londra, DEM Müzecilik’in dünyaya açılacağı bir vitrin işlevi de görüyor.
22 MEDENİYETİN KISA HİKAYESİ
Biz Londra’da Immerse LDN’de (Excel Waterfront) 2.500 metrekare alanda yer alan Timewalk müzesini, Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş ve farklı ülkelerden diplomatları ağırladığı etkinlik vesilesiyle gezdik. Deneyim müzesi klasik müzelerden farklı. Göbeklitepe, Babil, Antik Mısır, Maya ve Şili’deki Rapa Nui’nin de aralarında bulunduğu 22 medeniyetin serüvenini heyecanlı bir film izlercesine izliyor, dinliyor ve yaşıyorsunuz.
DALGALAR ÜZERİNİZE GELİYOR
Dünyanın en iyi ses sistemleri ve son görüntü teknolojilerinin kullanıldığı müzede kendinizi bir anda Göbeklitepe’de ya da Mısır piramitlerinin yanı başında buluyorsunuz. Ayağınızın altındaki zeminin kaydığını hissediyor, denizin ortasındaymış duygusuna kapılıyorsunuz. Üzerinize dalgalar, düşman orduları geliyor.
EDEBİYATÇILAR VE SENARİSTLER YAZDI
Bilirsiniz, son dönemlerde elden geçse de birçok müzede bilgilendirici notlarda metinler teknik, sıkıcı hatta anlaşılmayacak derecede kötü olur. Bu müzenin hazırlık aşamasında teknik personel ve 35 küratörün yanı sıra edebiyatçılar, senaristler görev almış. Müzenin girişinde size verilen kulaklıktan 1-1,5 saat boyunca merak uyandırıcı hikayeler dinliyorsunuz. Kulaklıkta 25 dil ve ayrıca çocuk anlatımı var. Türkçe seslendirmeyi Selçuk Yöntem ve Devrim Yakut yapıyor. İngilizce kulaklıkta dünyaca ünlü oyuncular David Schofield ve Olivia Williams var. Ses kayıtları ise Hollywood’un önde gelen stüdyolarında hazırlanmış.
HİBRİT MÜZE DÖNEMİ Mİ
Müzede gerçek tarihi eser yok, salonlarda bazı figürler var. Akla ‘Bu deneyim müzeleri, tarihi eserler ve belgelerle dolu klasik müzeleri de ses ve ışık gösterileriyle desteklenen hibrit müzelere dönüştürebilir mi’ sorusu geliyor. Dönüşümün en azından çocuk ve gençlerin ilgisini artıracağı kesin. DEM Müzecilik CEO’su Eda Bildiricioğlu, “Bizim yaptığımız iş ‘edutainment’. Education (eğitim) ile entertainment’ı (eğlence) birleştirmek. Dolayısıyla okullar bizi çok tercih ediyor” diyor.
İSTANBUL SORUSU
Peki Londra’daki müzenin bir benzerini Türkiye’de, İstanbul’da açmak mümkün mü? DEM Müzecilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Uğur Esin, İstanbul’da bu kadar geniş, tavanları yüksek ve kira olarak da işletmeyi ayakta tutacak nitelikte bina bulmanın zor olduğunu ifade ediyor. Ama “Yer arıyoruz” diye ekliyor. Londra’daki müzenin giriş bileti ortalama 24 sterlin (1.600 lira). Türkiye’de mutlaka daha ucuz olur ama yine de bu fiyat skalasındaki bir müzeyi kaç kişinin ziyaret edeceği ‘meçhul’. Müzenin Türkiye’de açılmasının önündeki en büyük engel bu gibi görünüyor.
