Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından tasarruf finansman şirketlerine yönelik hazırlanan yeni kural ve kısıtlamalar 1 Ekim itibarıyla devreye giriyor. Faizsiz finansman modeliyle, faiz yerine sadece hizmet bedeli ödeyerek ev veya otomobil sahibi olmak isteyenlerin yoğunlukla tercih ettiği sistemde; sözleşme sayılarından üst limitlere ve toplanan fonların değerlendirilme biçimlerine kadar pek çok kritik değişiklik başlıyor.
Sözleşme sayısına "En fazla iki" sınırı
Yeni düzenlemeyle birlikte katılımcıların yapabileceği sözleşme sayılarına doğrudan kısıtlama getirildi. Aynı kişi veya risk grubu sistemde toplamda en fazla iki aktif sözleşme bulundurabilecek.
• Katılımcılar en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi yapabilecek.
• Eş zamanlı olarak en fazla 1 konut veya çatılı iş yeri sözleşmesi açılabilecek.
• Sistemde birden fazla araç veya birden fazla konut sözleşmesi (Örn: 2-3 araç sözleşmesi) yapılmasına izin verilmeyecek.
Finansman limitleri güncellendi
Uygulama kapsamında kişi veya risk grubu bazında kullandırılacak sözleşme tutarı sınırları da yukarı yönlü revize edildi.
• Taşıt finansmanında azami tutar 6 milyon 250 bin liraya çıkarıldı.
• Konut ve çatılı iş yeri finansmanında üst limit 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.
• Bir kişi veya risk grubunun tüm sözleşmelerindeki toplam tutar sınırı da 62 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek şekilde sabitlendi.
Fonların değerlendirilmesinde "Düşük risk" dönemi
Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına iletilen talimata göre, havuzda toplanan tasarrufların riskli varlıklarda değerlendirilmesinin önüne geçildi. Kaynakların hızla nakde çevrilebilir ve güvenli alanlarda tutulması amacıyla şirketler, fonlarını ve şirket hesaplarını yalnızca şu araçlarda değerlendirebilecek:
• Katılım bankalarındaki TL cinsi özel cari veya katılma hesapları.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen, altına dayalı olmayan yurt içi kira sertifikaları (sukuk).
• Risk değeri 1 veya 2 olan, TL cinsinden ihraç edilmiş katılım esaslı yatırım fonları.
Nemasız bakiye sınırlandırıldı
Şirketlerin tasarruf fon havuzlarında atıl bekleyen parayı minimuma indirmek amacıyla günlük getirisiz bakiye, bir önceki ay sonundaki hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'si ile sınırlandırıldı. TCMB EFT sistemi kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarların ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edileceği belirtildi.
Yüksek tutarlı sözleşmelerde yeni kriterler
Sözleşmelerin "yüksek tutarlı" kategorisine alınması için aranan alt limitler de artırıldı:
• Taşıt sözleşmelerinde yüksek tutar limiti 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya yükseltildi.
• Konut ve iş yeri sözleşmelerinde ise bu sınır 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.
Ayrıca, yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam hacminin, ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı en fazla yüzde 5 olabilecek. 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli bir geçiş uygulanacak; bu oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz - 31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Tasarruf finansman sistemi nasıl işliyor?
Tasarruf finans şirketleri, katılımcılardan talep edilen finansman tutarının yüzde 7'si oranında hizmet bedeli tahsil ediyor. Sisteme dahil olanlardan, bu hizmet bedeli ile devlete ödenmesi gereken zorunlu vergi ve harçlar (tapu harcı, ipotek bedeli, araç devir noter ücreti vb.) dışında herhangi bir ek ödeme veya faiz talep edilmiyor. Kalan bakiye ise uzun vadeli taksitlere bölünüyor.
