Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarına yönelik kanun teklifi Meclis’e geliyor. Bloomberg HT’nin haberine göre teklif, fonlardan hukuka aykırı biçimde çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını ve elde edilen kaynakların hak sahiplerine adil şekilde dağıtılmasını düzenliyor.
Düzenlemenin kapsamı, tasfiyesine karar verilen belirli fonlarla sınırlı tutuluyor. Teklifle yatırımcı ödemelerinin, hak sahipliği tespitinin ve sorumlulardan tahsilat sürecinin yasal çerçeveye kavuşturulması amaçlanıyor.
Ara ödemede üst sınır 1 milyon lira
Teklife göre, tasfiye malvarlığından yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ödeme yapılması öngörülüyor.
Dağıtılabilir nakdin ara ödemelerin tamamını karşılamaması halinde mevcut kaynak oransal olarak dağıtılacak. Dağıtımda, yatırımcının ara ödemeye esas tutarının toplam ara ödeme tutarına oranı korunacak.
Ara ödeme hesabında enflasyon endekslemesi uygulanmayacak. Ayrıca para piyasası fonları hariç, ara ödeme tutarı tasfiye kararının verildiği tarihteki toplam katılma payı değerini aşamayacak.
Net yatırım tutarında enflasyon hesabı
Fon malvarlığının bütün yatırımcılara tam ödeme yapılmasına yetmediği durumlarda, ödemelere esas alınacak net yatırım tutarı Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hesaplanacak.
Bu hesaplamada yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışları, TÜİK’in tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksinin (Yİ-ÜFE) artışlarının aritmetik ortalaması üzerinden tasfiye tarihine kadar güncellenecek. İşlemler “ilk giren ilk çıkar” esasına göre netleştirilecek.
Böylece net yatırım tutarının belirlenmesinde enflasyon güncellemesi dikkate alınırken, ara ödeme hesabı için endeksleme yapılmaması öngörülüyor.
Hak sahipliği kayıtların mutabakatıyla belirlenecek
Tasfiye işlemleri, SPK’nın gözetim ve denetiminde görevlendirilen bankalar ve kurumlar tarafından yürütülecek.
MKK, Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları mutabık hale getirilerek fon ve hesap bazında hak sahipleri tespit edilecek.
Sermaye piyasası mevzuatına aykırı fiiller işlediği, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karıştığı ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmaması öngörülüyor.
SPK’ya, varlık satışlarında piyasa koşullarını korumak amacıyla borsa dışında satış, geçici fiyat marjı ve satın alınan varlıkların belirli süre satılamaması gibi tedbirler uygulama imkânı da tanınacak.
Haksız kazançların iadesinde emsal getiri esas alınacak
Gerçeğe aykırı oluşan değerlerden haksız kazanç sağlayan kişilerin, emsal getiriyi aşan kazançlarını ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edebilmesi planlanıyor.
Emsal getiri, fon unvanı esas alınarak aynı yatırım stratejisi kategorisinde olduğu kabul edilen yatırım fonlarının yıllık ortalama getirisi üzerinden, SPK’nın belirleyeceği yöntemle hesaplanacak.
Sorumlulardan tahsilatta TMSF devreye girecek
Fon malvarlığından mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara aktarılan değerler, hukuka aykırı çıkarılmış varlık olarak kabul edilecek.
Oluşan zarardan veya eksik tasfiye bakiyesinden öncelikle ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Tahsilat sağlanamaması halinde SPK’nın tespit ettiği gerçek ve tüzel kişilerin şahsi sorumluluğuna gidilecek.
SPK’nın bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF), 6183 sayılı Kanun ve Bankacılık Kanunu kapsamındaki yetkilerini kullanarak sorumluların malvarlığı üzerinde cebri icra ve takip başlatması öngörülüyor.
TMSF takipleri tamamlanıncaya kadar bu malvarlıkları üzerinde başka icra takipleri başlatılamayacak; mevcut takipler ve hacizler duracak.
Soruşturmalar kapsamında el konulan ve doğrudan fona iadesi mümkün olmayan varlıklar için TMSF’nin kayyım atanması, mahkeme sonucunu beklemeden satış yaparak gelirleri geri kazanım hesaplarına aktarması da teklifte yer alıyor.
Geri kazanılan kaynaklar yatırımcılara ayrılacak
Tahsilat, iade ve satış gelirleri, TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı tutularak her fon için açılacak özel geri kazanım hesabında izlenecek.
Bu hesaplardaki tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak.
Kaynaklar tasfiyeyle görevli kuruluşlara, tasfiye tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılarak hak sahiplerine dağıtılacak.
Kamuya ve Hazineye ek mali yük getirilmemesi esasına dayanan düzenlemenin, yasalaşmasının ardından uygulanması hedefleniyor.
