İsrail'in Gazze'de gerçekleştirdiği saldırılara, yıkılan binalara ve hayatını kaybeden sivillere ilişkin görüntüler artık tek bir harita üzerinden araştırılabiliyor. Savaş suçları ve soykırım delillerini kayıt altına almak amacıyla kurulan Archive Genocide platformuna eklenen yeni özellikle, binlerce fotoğraf ve video Gazze haritası üzerinde konumlandırıldı. Bağımsız araştırmacıların geliştirdiği harita, 6 Ekim'de kamuoyunun erişimine açıldı.
Haritadaki noktalardan görüntülere ulaşılabiliyor
Platformun internet sitesine girildiğinde kullanıcıları önce şiddet ve ölüm görüntülerine ilişkin bir içerik uyarısı karşılıyor. Uyarının ardından arşive geçilebiliyor veya doğrudan yeni hazırlanan konum tespiti haritası açılabiliyor.
Gazze haritasında görüntüler, ilişkilendirildikleri bölgeler üzerinde işaretleniyor. Bir nokta seçildiğinde ilgili görüntüye ait kayıtlar, açıklamalar ve mevcut kaynak bağlantıları üzerinden inceleme yapılabiliyor. Böylece kullanıcılar yalnızca saldırılara ilişkin fotoğraf ve videoları değil, bunların hangi bölgelerle ve tarihlerle bağlantılı olduğunu da araştırabiliyor.
Haritanın "Filtreler" bölümünde ise tarih, bölge, olay türü ve konum bilgisinin kesinliği gibi seçenekler bulunuyor. Örneğin belirli bir yıl ve bölge seçilerek arşivdeki ilgili kayıtlar daraltılabiliyor.
Kullanıcılar haritanın uydu görünümüne geçebiliyor. Birleşmiş Milletlerin uydu görüntülerinden hazırladığı hasar tespit katmanı da haritaya eklenebiliyor. Bu sayede bölgelere ilişkin görüntüler, binalardaki yıkımı gösteren verilerle birlikte değerlendirilebiliyor.
35 bin görüntünün konumu belirlendi
Haritaya 35 bin 258 fotoğraf ve video yerleştirildi. Bunlardan 4 bin 12'si kesin konum kategorisinde bulunurken 31 bin 246'sı yaklaşık konum bilgileriyle eşleştirildi.
Kesin konumu belirlenemeyen görüntülerde mahalle, mülteci kampı veya adı bilinen bir bina gibi bilgiler kullanılıyor. Platform, olayın geçtiği yer ile yaralıların götürüldüğü hastane gibi farklı konumları da ayrı kategorilerde gösteriyor.
Haritadaki kayıtların orijinal paylaşım bağlantılarına ulaşılabiliyor. Böylece bir görüntünün ilk yayımlandığı kaynağın incelenmesi ve farklı kayıtlarla karşılaştırılması mümkün hale geliyor.
Yapay zekâ ile saldırılar aranabiliyor
Platformda, Iris adı verilen yapay zekâ destekli bir arama aracı da bulunuyor. Kullanıcılar bu bölüme belirli bir yer, tarih veya olayla ilgili sorular yazarak arşivdeki kayıtları araştırabiliyor.
Örneğin 2024 yılında Refah'taki hastanelerle ilgili görüntüler aratılabiliyor. Sistem, girilen sorguyla ilişkili kayıtların bulunmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.
Platformun bir diğer özelliği olan Düğüm Haritası ise görüntülerle kişiler, olaylar, hastaneler ve diğer yapılar arasındaki bağlantıları gösteriyor. Böylece aynı olayla ilişkili olabilecek farklı kayıtların birlikte incelenmesi kolaylaşıyor.
205 binden fazla görüntü arşivlendi
Konum tespiti haritası, Archive Genocide'un daha geniş kapsamlı dijital arşivinin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor.
Bağımsız araştırmacılardan oluşan Israel Exposed grubu tarafından geliştirilen platformda, Ekim 2023'ten bu yana Gazze ve Batı Şeria'da kaydedilen görüntüler toplanıyor.
Daha önce 150 binden fazla materyalin bulunduğu açıklanan arşivin kapsamı yeni eklemelerle genişledi. Platformun güncel indirme sayfasında, üç ayrı paket halinde toplam 205 bin 366 video ve fotoğraf dosyası yer alıyor.
300'den fazla gazeteci, fotoğrafçı ve saha kaynağından derlenen kayıtlar arasında evlere, hastanelere ve okullara yönelik saldırıların yanı sıra zorla yerinden edilmeye, gazetecilerin ve sağlık çalışanlarının öldürülmesine ilişkin görüntüler de bulunuyor.
İnternetten silinse bile kaybolmayacak
Arşivin temel hedeflerinden biri de sosyal medya hesaplarının kapanması veya paylaşımların kaldırılması nedeniyle görüntülerin kaybolmasını önlemek.
Bu nedenle kayıtlar yalnızca internet sitesinde tutulmuyor. Platformun indirme bölümünde görüntüler, farklı kullanıcıların da kopyalarını saklayabildiği torrent paketleri halinde paylaşılıyor.
Böylece arşivin tek bir internet sitesine bağlı kalmadan korunması amaçlanıyor. Platformun kaynak kodlarının da erişime açık olması, arşivin başka sunucularda yeniden yayımlanabilmesine imkân sağlıyor.
72 bin kişinin ismi de kayıt altında
Archive Genocide yalnızca görüntüleri değil, Gazze'de hayatını kaybeden Filistinlilerin kimlik bilgilerini de koruyor.
Arşivi hazırlayan ekip, toplanan materyalleri Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne, Hind Rajab Vakfı'na ve İsrail'e karşı Uluslararası Adalet Divanı'nda dava açan Güney Afrika'nın hukuk ekibine ilettiklerini belirtiyor. Bununla birlikte kayıtların tamamının bağımsız olarak doğrulandığı veya mahkemelerce delil kabul edildiği açıklanmış değil.
