Güneydoğu Anadolu hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, küresel gıda ticaretinde hammadde tedariki ve lojistik maliyetlerinin oluşturduğu ikili kıskaç altında yılın ilk 8 ayında yaklaşık 3 milyon ton ihracat gerçekleştirdi. Karadeniz havzasındaki gelişmelerin buğday, mısır ve arpa gibi temel hammaddelerin tedarikini, Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin ise deniz taşımacılığı maliyetlerini artırdığı dönemde bölgenin sektörel ihracatı yüzde 6,6 artarak 2,5 milyar dolara ulaştı. Güneydoğu Anadolu, Türkiye’nin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatından aldığı yüzde 31’lik payla liderliğini korudu.
Ağustos ayında 274,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren sektörün 8 aylık ihracatında yaklaşık 832 bin tonla makarna ilk sırada yer alırken, bunu 513 bin ton buğday unu ve 314 bin ton ayçiçek yağı izledi. Değer bazında en fazla gelir elde edilen ürün olan ayçiçek yağında ihracat yüzde 30 artışla 520,5 milyon dolara yükseldi. İkinci sıradaki makarna ihracatı ise yüzde 13,2 artarak 447,7 milyon dolara ulaştı.
Gıda ihracatçısı ikili baskı altında
TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, küresel gıda piyasalarının yılın son çeyreğinde iki ayrı baskıyla karşı karşıya olduğunu belirtti. Karadeniz havzasındaki gerilimler ve limanlardaki tıkanıklıkların hammadde akışını sekteye uğrattığını ifade eden Kadooğlu, Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin de deniz taşımacılığında navlun maliyetlerini yükselttiğini söyledi.
İki gelişmenin üst üste gelmesiyle sektörün hem uygun maliyetli hammaddeye erişim hem de üretilen ürünleri rekabetçi fiyatlarla hedef pazarlara ulaştırma açısından baskı altında kaldığını aktaran Kadooğlu, Toprak Mahsulleri Ofisinin satış sezonunu öne çekerek arpa, mısır ve buğday stoklarını piyasaya sunmasının hammadde tedarikindeki endişeleri azalttığını kaydetti.
ABD ve Afrika pazarında artış
Bölgenin pazar çeşitliliğinin küresel ticaretteki dalgalanmalara karşı ihracatı desteklediğini belirten Kadooğlu, ABD’ye yapılan sektör ihracatının yüzde 25,3 artarak 243,9 milyon dolara ulaştığını bildirdi. Afrika’ya yönelik ihracatın da yüzde 25,4 arttığını ifade eden Kadooğlu, Cibuti, Somali, Sudan, Umman ve Nijer gibi pazarlardaki artışlara dikkat çekti.
Sektörün en büyük pazarı olan Orta Doğu’ya ihracat 1 milyar doları aşarken, Afrika ülkelerine 885 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Kadooğlu, yılın son çeyreğinde ABD ve Afrika başta olmak üzere uzak pazarlardaki ihracatın artırılması ve komşu ülkelere yönelik karayolu lojistik avantajının daha etkin kullanılması için çalışacaklarını belirtti.
