Sağlıklı insanların her gün belirli oranda yürümesine yönelik yapılan önerilerin yanı sıra bazı hastalıkların seyrinin her gün adım atmak ile ilerlemesinin yavaşlatılması mümkün olabilir. Yeni bir araştırma, düşük seviyedeki fiziksel aktivitenin dahi beyni Alzheimer hastalığından koruyabileceğini öne sürüyor.
Buna göre günde sadece 3 bin adım atmak, Alzheimer'la ilişkili beyin değişikliklerini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
Bilim insanları, fiziksel aktivitenin, zararlı tau proteinlerinin birikimini azalttığını ve hastalığın erken belirtilerini gösteren kişilerde bile bilişsel ve işlevsel gerilemeyi neredeyse yarı yarıya azalttığını keşfetti. Tau proteinleri, beyindeki sinir hücrelerinin, nöronların, iç iskeletini stabilize eden ve hücre içi taşımayı destekleyen hayati moleküller olarak biliniyor.
Öte yandan yapılan çalışmada en güçlü faydaların günlük 5 bin ila 7 bin 500 adımda görüldüğü belirtildi.
Çalışma Nature dergisinde yayınlandı.
Araştırmanın, ABD'de yaşayan çoğunlukla beyaz tenli, iyi eğitimli ve oldukça küçük bir grubu kapsıyor olması burada önem teşkil ediyor. Çalışmada seçilen 300 yaşlı yetişkin, adımsayar kullanılarak 9 ila 11 yıl boyunca takip edildi. Fiziksel aktivitenin, Alzheimer tedavilerinde hedef alınan toksik amiloid plaklarını azaltmadığını bulsalar da bunun yerine, bu plaklara zaten sahip olan kişilerde, fiziksel aktivite, beynin belirli bölgelerinde yanlış katlanmış tau proteinlerinin birikimini azalttı.
Bu proteinler Alzheimer hastalığında daha sonra ortaya çıkmasıyla bilinir ve bilişsel ve işlevsel gerilemeyle daha yakından ilişkili olarak gösterilir. Daha aktif katılımcılarda bu demans belirtileri neredeyse yarı yarıya azaldı.
Aktarılana göre faydalar 3 bin adımda ortaya çıktı. Bu orta tempoda ve yaklaşık yarım saatlik bir yürüyüşü kapsıyor. Daha fazla adım atmak mutlaka daha fazla koruma anlamına da gelmiyor. Bu da yaşlı, hareketsiz kişiler için sıkça dile getirilen 10 bin adımdan ziyade daha gerçekçi bir hedef olduğunda bile faydalı olabileceğini gösteriyor.
Birleşik Krallık'ta ise 50 yaş ve üstü 1.139 kişinin katıldığı bir araştırmada orta ila yoğun düzeyde aktif olanların yaklaşık 10 yıl takip edildiğinde demans riskinde yüzde 34 ve 50 oranında azalma olduğu bulundu.
Birleşik Krallık'ta 2022 yılında yapılan daha kapsamlı bir çalışmada ise bileğe takılan ivmeölçerler kullanılarak 78 bin 430 kişi, 7 yıl boyunca takip edildi. Çalışma, günde sadece 3 bin 800 adım atmanın demans riskinde yüzde 25'lik bir azalma sağladığını, bu oranın 9 bin 800 adımda yüzde 50'ye çıktığını ortaya koydu.
Sonuçta; aktivitenin azalması hafıza kaybını hızlandırıyor. Bu da bir kısır döngünün içine girilmesine neden oluyor. İşitme kaybı gibi hastalığın erken belirtileri öz saygıyı etkileyebilir ve fiziksel aktiviteye katılımın da azalamasına neden olabilir; bu da bilişsel gerilemeyi daha da kötüleştirir.
Tempolu yürüyüş bu noktada özellikle faydalı olabilir. Hafif ila orta derecede Alzheimer hastası olan 15 kişiyle yapılan başka bir çalışmada, İskandinav yürüyüşü (hem üst vücudu hem de bacakları çalıştırmak için batonlar kullanan gelişmiş bir yürüyüş tekniği) yapan kişilerde 24 hafta boyunca beyin fonksiyonlarının korunduğu, hatta bazı fonksiyonlarda iyileşme görüldüğü tespit edildi.
