Güneş enerjisinde üretimi artırmak için geliştirilen sistemler genellikle panelleri Güneş'e doğru döndüren mekanizmalara dayanıyor. İspanyol girişimi FutureVoltaics ise daha farklı bir yaklaşım geliştirmiş durumda. Şirketin geliştirdiği VectHor, dikey yerleştirilen çift yüzeyli güneş panellerini özel yansıtıcılarla birleştirerek hareketli parçalara ihtiyaç duymadan enerji üretimini artırmayı hedefliyor. Gerçekleştirilen testlerde ise elektrik üretiminin yüzde 50’den fazla arttığı gösterildi.
VectHor güneş panelleri nasıl çalışıyor?
FutureVoltaics tarafından geliştirilen VectHor, dikey yerleştirilmiş çift yüzeyli güneş panellerini iki yansıtıcıyla bir araya getiriyor. Yatay konumlandırılan modüllerin aksine dikey yerleştirilen panellerin bir yüzü doğuya, diğer yüzü batıya bakıyor. Böylece paneller sabah doğrudan güneş ışığını doğu tarafından, öğleden sonra ise batı tarafından alabiliyor.
Sistemin temel farkını oluşturan özel yansıtıcılar, güneş ışığını panele yönlendirerek gün boyunca elektrik üretimini destekliyor. Yaklaşık 12 derece eğimle yerleştirilen bu yansıtıcılar, ışığı tek bir noktada yoğunlaştırmak yerine panelin yüzeyine dağıtıyor. Böylece panelin daha uzun süre nominal gücüne yakın seviyelerde çalışması amaçlanıyor.
Geleneksel güneş enerjisi sistemlerinde üretim genellikle öğle saatlerinde zirveye ulaşırken VectHor, üretimi sabahın erken saatlerinden öğleden sonraya kadar daha dengeli bir şekilde dağıtmayı hedefliyor. Sabah doğu tarafındaki panele ek ışık yönlendirilirken öğleden sonra aynı işlevi batı tarafındaki yansıtıcı üstleniyor. Güneşin gökyüzünde yükseldiği öğle saatlerinde ise ışığın bir bölümü gökyüzüne geri yansıtılıyor.
Kış aylarında üretim avantajı daha da artıyor
VectHor'un öne çıkan özelliklerinden biri, güneş ışınlarının daha düşük açıyla geldiği kış aylarında üretimi artırabilmesi. Kışın Güneş'in daha alçak bir konumda bulunması, geleneksel sabit panellerin ışığı yakalama verimini etkileyebiliyor. Özellikle doğu-batı yönelimli sistemlerde bu durum daha belirgin hale gelebiliyor.
FutureVoltaics'in Madrid için gerçekleştirdiği simülasyonlara göre sistem, aralık-şubat döneminde kurulu kilovat başına doğu-batı yönelimli, aynı düzlemde yerleştirilmiş panellere kıyasla yüzde 107 daha fazla enerji üretebiliyor. Yıl geneline yayılan hesaplamalarda ise bu avantaj yüzde 63 olarak veriliyor.
Çatı kurulumu da kolay
Geleneksel güneş takip sistemleri, panellerin Güneş'in hareketini izlemesini sağlamak için motorlar, kontrol üniteleri ve mekanik parçalar kullanıyor. Hareketli parça demek hem kurulum maliyeti hem de bakım maliyeti anlamına geliyor.
VectHor ise paneli hareket ettirmek yerine güneş ışığını yönlendiriyor. Sistemde motor, kontrol ünitesi veya hareket nedeniyle aşınabilecek mekanik parçalar bulunmuyor. Ayrıca kuvvetli rüzgarlarda panellerin güvenli bir konuma alınması için geleneksel takip sistemlerinde kullanılan özel bir park konumuna da ihtiyaç duyulmuyor.
Bu avantajlar özellikle ağırlık ve rüzgar yükü nedeniyle hareketli takip sistemlerinin tercih edilmediği düz çatılarda kurulumu kolaylaştırıyor. Şirket ayrıca dikey yerleşimin panellerdeki kirlenmeyi azaltabildiğini belirtiyor. Referans kurulumunda yapılan ölçümlerde VectHor için kirlenmeden kaynaklanan enerji kaybı yüzde 0,3 olarak hesaplanırken eğimli sabit bir güneş enerjisi kurulumunda bu oran yüzde 2,2 oldu.
Pilot tesiste yüzde 51,4 daha fazla enerji üretildi
VectHor'un gerçek çalışma koşullarındaki performansını değerlendirmek için İspanya'nın kuzeyindeki Biscay bölgesinde bulunan Lemoiz atık su arıtma tesisinin çatısına bir pilot kurulum gerçekleştirildi. Bilbao-Bizkaia Su Konsorsiyumu (CABB) ile iş birliği içinde hazırlanan tesis, 30 Ocak 2026'da çalışmaya başladı.
Kurulumda toplam 25,2 kW güce sahip 144 VectHor5 ünitesi bulunuyor. Karşılaştırma amacıyla ayrıca güneye bakan, 10 derece eğimle yerleştirilmiş dört sabit referans ünitesi kullanılıyor. Bu ünitelerin toplam kurulu gücü 0,7 kW olarak açıklanıyor.
FutureVoltaics'in beş aylık çalışma verilerine ilişkin açıklamasına göre VectHor5, aynı dönemde ölçülen sabit referans sistemine kıyasla kurulu güç başına yüzde 51,4 daha fazla elektrik üretti. Şirket, incelenen dönem boyunca VectHor'un üretiminin sabit sistemin üzerinde kaldığını belirtiyor.
Elektrik üretimi kadar geliri de artırıyor
VectHor, elektrik üretimini sabah ve öğleden sonraki saatlere yayabildiği için aslında sağladığı kazanç görülenden daha büyük. FutureVoltaics'in Lemoiz tesisinde beş aylık veriler üzerinden yaptığı hesaplamaya göre sistem, sabit referans kurulumuna kıyasla yüzde 51,4 daha fazla elektrik üretirken ekonomik getiriyi yüzde 73,6 artırdı.
Şirketin 2026 yılında İspanya'daki iki tesiste gerçekleştirdiği diğer ölçümlerde de kurulu güç başına enerji üretimi yüzde 40,6 ile yüzde 58,5 arasında artarken ekonomik getiri yüzde 72,2 ile yüzde 73,1 yükseldi.
