Hindistan’da seçmen listelerinin kapsamlı biçimde yenilenmesine yönelik uygulama, ülke genelinde protestolara yol açtı.
Muhalefet partileri, sivil toplum örgütleri ve gençlik grupları, milyonlarca seçmenin listelerden çıkarılabileceğini savunarak Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar’ın istifasını talep ediyor. Seçim Komisyonu ile hükümet ise usulsüzlük iddialarını reddediyor.
Tepkilerin odağında “Özel Yoğun Revizyon” (Special Intensive Revision-SIR) adı verilen seçmen listesi güncelleme süreci bulunuyor.
Geçen yıl Bihar eyaletinde başlayan uygulama, daha sonra Hindistan’ın büyük bölümüne yayıldı. Süreç kapsamında seçmenlerden listelerde kalabilmek için seçme yeterliliğini gösteren çeşitli belgeleri sunmaları isteniyor.
Seçim Komisyonu, uygulamanın mükerrer kayıtları, hayatını kaybedenleri ve oy kullanma hakkı bulunmayan kişileri listelerden çıkarmayı amaçladığını savunuyor.
Muhalefet ve protestocular ise belge şartlarının özellikle yoksul ve kırılgan gruplar açısından ciddi engeller yaratabileceğini belirtiyor.
MİLYONLARCA SEÇMENİN LİSTEDEN ÇIKARILDIĞI İDDİASI
Seçmen listelerindeki değişiklikler özellikle Batı Bengal’de tartışmaları büyüttü.
Muhalefet ve sivil toplum örgütleri, milyonlarca kişinin seçmen kaydının silindiğini ve bunun seçim sonuçları üzerinde etkili olabileceğini savunuyor.
İktidardaki Bharatiya Janata Partisi (BJP) ve Seçim Komisyonu ise uygulamanın siyasi amaç taşımadığını ve seçim sisteminin güvenilirliğini artırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Eleştirmenler, belge sunmakta güçlük çeken yoksulların, azınlıkların ve diğer dezavantajlı grupların uygulamadan orantısız şekilde etkilenebileceği görüşünde.
“COCKROACH” HAREKETİ YENİDEN SOKAKTA
Protestoların öne çıkan aktörlerinden biri de gençlerin öncülük ettiği “Cockroach” hareketi oldu.
Hareket, temmuz ayında eğitim sistemindeki sorunlar nedeniyle düzenlediği gösterilerle gündeme gelmiş ve protestoların ardından Eğitim Bakanı görevinden ayrılmıştı.
Bu kez hareketin destekçileri, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar’ın istifasını ve SIR uygulamasının durdurulmasını talep ediyor. Mumbai ve Yeni Delhi başta olmak üzere birçok kentte gösteriler düzenlendi.
Yeni Delhi’de 6 Ekim’de düzenlenen gösteride polis, muhalefetin oturma eylemine müdahale etti.
Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi’nin de aralarında bulunduğu bazı muhalefet milletvekilleri kısa süreliğine gözaltına alındı.
Göstericiler, Kumar’ın görevden ayrılmasının yanı sıra mevcut seçmen listesi revizyonunun iptal edilmesini ve silinen kayıtların yeniden sisteme eklenmesini istedi.
SEÇİM KOMİSYONU İÇİNDE DE GÖRÜŞ AYRILIĞI İDDİASI
Tartışmalar yalnızca sokak protestolarıyla sınırlı kalmadı.
Indian Express’te yayımlanan haberlere göre, üç üyeli Seçim Komisyonundaki iki üye, seçmen listelerinin revizyonu, kayıt prosedürleri ve dijital sistemlere ilişkin bazı kararlara itiraz etti.
Seçim Komisyonu ise bunların “resmi itirazlar” olmadığını, kurum içindeki farklı görüş ve değerlendirmeleri yansıttığını savundu.
Tartışmaların büyümesi üzerine Hindistan Yüksek Mahkemesi de sürece dahil oldu.
Mahkeme, Modi hükümeti, Seçim Komisyonu ve Gyanesh Kumar’dan seçmen listelerindeki değişikliklerle ilgili açıklama istedi.
Mahkeme, sürecin “açık ve şeffaf” biçimde açıklanması gerektiğini belirtti.
PROTESTOCULAR NE İSTİYOR?
Göstericiler ve muhalefet partileri, Gyanesh Kumar’ın istifası veya görevden alınmasının yanı sıra SIR uygulamasının durdurulmasını istiyor.
Talepler arasında revizyon öncesindeki seçmen listelerinin yeniden kullanılması, listeden çıkarılan seçmenlerin kayıtlarının geri getirilmesi ve seçim komisyonu üyelerinin atanma sürecinin daha bağımsız ve şeffaf hale getirilmesi de bulunuyor.
Seçmen listelerindeki değişikliklerin önümüzdeki yıl yapılacak eyalet seçimleri öncesinde daha geniş alanlarda uygulanması beklenirken, tartışmanın siyasi gerilimi artırabileceği değerlendiriliyor.
