ABD borsaları güçlü seyrini korurken son veriler, büyümenin ne kadar sağlam olduğu konusunda soru işaretleri yaratıyor. Finansal ve jeopolitik krizler üzerine çalışan Helsinki Üniversitesi Ekonomi Profesörü Tuomas Malinen'e göre özellikle üç gösterge ABD'nin yeni bir resesyona sanılandan daha yakın olabileceğine işaret ediyor.
Malinen ekonomik kriz için tarih vermese de ABD ekonomisinin "her an dibe vurabileceğini" savunuyor.
İflaslar pandemi sonrasının zirvesinde
Malinen'e göre krizin ilk işareti iflaslardan geliyor. Son verilere göre ABD'de 12 ayda 600 binden fazla yeni iflas başvurusu yapıldı. Bu sayı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artarken pandemi sonrasının da en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artış da yüksek faizlerin ve finansman maliyetlerinin ekonomi üzerindeki baskısının giderek daha görünür hale geldiğini gösteriyor.
Tahvil piyasasından ikinci uyarı
Malinen'in dikkat çektiği ikinci gösterge özel sektör borçlanma piyasasında. Profesör, uzun vadeli ve görece daha riskli şirket tahvillerinin getirileri ile bankaların en güvenilir müşterilerine uyguladığı faiz arasındaki farkı izliyor. Bu göstergedeki hareketin geçmişte 2008 küresel finans krizi, Covid-19 resesyonu ve 2000'lerin başındaki ekonomik daralma öncesinde de bozulduğuna dikkat çekiyor.
Malinen'e göre göstergenin yeniden kritik bölgeye yaklaşması, yatırımcıların şirket borçlarına karşı daha yüksek risk primi istemeye başladığının işareti olabilir.
Tek güçlü sinyal imalattan geldi
Üçüncü gösterge ise diğerlerinden ayrılıyor. ABD imalat sektöründe yeni siparişler temmuzda 56,7'ye yükselerek yedinci ay üst üste büyümeye işaret etti. Ancak Malinen bu güçlü performansın ekonominin geneline yayılmadığını düşünüyor. Ona göre artışın önemli bölümünün yapay zeka yatırımlarıyla büyüyen veri merkezi sektöründen kaynaklanması mümkün ve esas risk de burada ortaya çıkıyor.
Yapay zeka rüzgarı tersine dönerse ne olur?
Malinen, ABD ekonomisindeki büyümenin giderek dar bir alana bağımlı hale gelmesinden endişe ediyor. Yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında sert bir yavaşlama yaşanması halinde bugün ekonomiyi destekleyen alanlardan biri hızla tersine dönebilir. Bu nedenle mevcut durumu 2000'lerin başındaki dot-com dönemine benzeten Malinen, yapay zeka hisseleri ve yatırımlarındaki olası bir çöküşün resesyonu tetikleyebileceğini savunuyor.
Ancak çoğunluk aynı fikirde değil
Malinen'in tahmini genel beklentiden oldukça karamsarken Wall Street'teki piyasa tahminlerinin büyük bölümü ABD ekonomisinin büyümeye devam edeceği ve yapay zeka yatırımlarındaki güçlü dönemin birkaç yıl daha sürebileceği yönünde.
Atlanta Fed'in tahminleri de şimdilik resesyondan çok büyümeye işaret ediyor. Kurum, ABD ekonomisinin üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış bazda yaklaşık yüzde 4 büyüyebileceğini öngörüyor.
