Türkiye imalat sektöründe faaliyet koşullarındaki bozulma eylülde de devam etti. İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ağustostaki 48,1 seviyesinden 47,9’a geriledi. Böylece sektörün faaliyet koşullarındaki aylık bazda bozulma 2,5 yıldır kesintisiz sürdü.
PMI verilerinde 50'nin üzerindeki değerler iyileşmeye, altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.
Siparişler düştü, üretim geriledi
Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizlik ve zayıf talep koşulları yeni siparişleri baskılamaya devam etti. Yeni siparişlerdeki düşüş ağustosa göre hızlanırken, dış talebin zayıf seyriyle ihracat siparişleri de geriledi.
Siparişlerdeki zayıflık imalatçıların üst üste dördüncü ay üretimi azaltmasına yol açtı. Firmalar istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını da aşağı çekti.
Maliyetlerde dört aylık zirve
Yakıt, petrol, taşımacılık ve ham madde fiyatlarındaki yükseliş, üreticilerin maliyet baskısını artırdı. Girdi maliyetleri enflasyonu son dört ayın en yüksek seviyesine çıkarken, maliyetlerin müşterilere yansıtılmasıyla nihai ürün fiyatlarındaki artış da dört aylık zirveye ulaştı.
Deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve malzeme eksiklikleri de tedarik sürelerinin uzamasına neden oldu.
10 sektörün 9'unda üretim azaldı
İSO Türkiye Sektörel PMI verileri de zayıflığın sektörlerin geneline yayıldığını gösterdi. Takip edilen 10 sektörün 9'unda üretim yavaşlarken, tek istisna yedi ay sonra ilk kez üretimini artıran gıda ürünleri oldu.
Üretimde en sert yavaşlama kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerde gerçekleşti. Yeni siparişlerini artırabilen tek sektör de gıda olurken, en hızlı sipariş kaybı ağaç ve kağıt ürünlerinde görüldü.
İstihdam artışı ise yalnızca kara ve deniz taşıtları ile elektrikli ve elektronik ürünlerde kaydedildi.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, jeopolitik belirsizliğin imalat sektöründe büyümeyi sınırlamaya devam ettiğini belirtirken, üçüncü çeyrek PMI ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olmasının toparlanmaya yönelik temkinli sinyaller verdiğini ifade etti.
