Gazze halkı dünyanın en ağır insani krizlerinden birini yaşarken, katliam ve açlığın gölgesinde temel ihtiyaç malzemelerinin fiyatı da katlandı. Bunun en büyük sebeplerinden birisi, İsrail’in Gazze’de kurduğu rüşvet çarkı. Gazze’ye ticari mal girişi için sözde “koordinasyon sistemi” kuran İsrail, bu iş için 13 kişiyi görevlendirdi. Gazze’ye mal getirmek isteyen yüzlerce tüccar, İsrail tarafından onay alabilmek için bu kişilerin yürüttüğü sözde koordinasyon sistemine rüşvet vermek zorunda kalıyor. İsrail’in belirlediği 13 kişi, kamyon başına 50 ila 130 bin dolar komisyon alıyor. Ödemeler, işgalci İsrail tarafından belirlenen aracılara yapılıyor. Bu kişiler de parayı İsrail ordusundaki güvenlik görevlileriyle paylaşıyor.
GAZZE’YE MAL GİRİŞİ BÖYLE YAPILIYOR
Gazze Ticaret ve Sanayi Odası Ekonomi Komitesi Koordinatörü Riyad Davud es-Sevafiri, Gazze’ye “koordinasyon satın alma” adı verilen mekanizma üzerinden gerçekleştirilen mal girişini anlattı. Buna göre tüccar, önce getirmek istediği ürün ve miktarı içeren ön fatura sunuyor. Ürünlerin girişinin mümkün olup olmadığı kontrol edildikten sonra işlem, koordinasyon kanalıyla bağlantılı şirket veya aracı üzerinden yürütülüyor. Koordinasyon işlemlerinin tamamlanmasının ardından yük, Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı üzerinden Gazze’ye sokuluyor.
KAMYON BAŞINA 130 BİN DOLAR
Bu sistemde kamyon başına 50 bin ila 130 bin dolar arasında komisyon ödendiği bilgisini veren Riyad Davud es-Sevafiri, sisteme savaşın başından bu yana 2 milyar doların üzerinde ödeme yapıldığını, uluslararası yardım parasının yarısının, ürünlerin satın alınması, taşınması, Gazze’ye sokulması ve piyasaya ulaştırılması sırasında aracılık sisteminde kaybolduğunu kaydetti. Ticaret sistemindeki bozulma, fiyat artışına da neden oldu. Bu maliyet de doğrudan ürün fiyatlarına yansıdı.
MOTOR YAĞI 250 KAT ARTTI
Es-Sevafiri, Gazze ekonomisindeki değişimi anlatırken savaş öncesi ve sonrasındaki fiyat farkına dikkat çekti. Buna göre savaş öncesi 3,3 dolar olan 1 litre madeni yağın fiyatı 825 dolara çıktı. 50 dolar olan bir lastiğin fiyatı 660 dolar, büyük boy lastikler ise 330 dolardan 10 bin dolara yükseldi. Savaş öncesi 2,14 dolar olan mazotun litresi 12 dolar oldu. Es-Sevafiri, bu fiyat artışının olağan enflasyonla açıklanamayacağını belirtti: “Bu, normal enflasyon oranları değil. Piyasaya normal şekilde erişim imkanının çöküşünün göstergesi.”
