İsrail bugün, 7 Ekim 2023’te alevlenen Gazze savaşından sonra ilk kez sandık başına gidiyor. 120 sandalyeli İsrail meclisi Knesset’teki dağılımı belirlemek için 7,3 milyon seçmen oy kullanabilecek. Hükümetin kurulabilmesi için 61 milletvekilinin onayı gerekirken, seçim barajı yüzde 3,25 olarak uygulanıyor.
ANKETLERDE SON DURUM
Seçim yarışında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öne çıkıyor. İsrail’i yakından takip eden hukukçu Yunus Emre Erdölen, Cumhuriyet’e verdiği demeçte, “Netanyahu ve ittifakı, son anketlere göre 48-50 sandalye alıyor. Eisenkot’un başını çektiği Siyonist muhalefet ise 52-54 sandalyede gözüküyor. Her iki blok da tek başına hükümeti kuracak çoğunluğa, 61’e ulaşamıyor. Böyle olunca akıllara, daha çok Arap vatandaşların oy verdiği iki farklı blok geliyor. Bu blokların 14-15 milletvekili çıkarmaları bekleniyor. Ancak bu bloklarla kimse ittifak kurmak istemiyor zira işbirliği yapanlar ‘ülkeyi Araplara satmakla’ suçlanabiliyor” sözlerini sarf etti. Erdölen, Eisenkot’un Arap partilerle koalisyonu reddettiğini anımsattı.
'YENİDEN SEÇİM OLABİLİR'
Erdölen, mevcut bu tabloda öngörüsünü ise, “Makul İsraillerin en büyük beklentisi, Arapların muhalefete destek vermesi veya muhalefetin Arapların desteğiyle azınlık hükümeti kurması. Azınlık hükümeti, güvenoylamasına katılanların çoğunluğunun onayıyla ortaya çıkıyor. Arapların güvenoylamasına katılmadığı durumda da aritmetik olarak azınlık hükümeti kurulabiliyor. Ancak bu bile İsrail için çok olağandışı bir durum olur. Çünkü Arapların bir şekilde hükümette olması büyük bir tabu olarak görülüyor. Ayrıca Eisenkot sağcı, Filistin konusundaki politikalarında büyük bir fark yok. Sadece Batı Şeria konusunda biraz daha ılımlı. Bu yüzden de Arap seçmeni arkasına alabilecek, barış söylemi kurabilecek düzeyde yetenekli biri değil. Bu yüzden Netanyahu’nun hesabı, seçimi kaybetse bile 2021-2022’de olduğu gibi art arda bir sürü seçime gitmek. Hükümetin kurulamadığı bir ortamda muhalefeti ‘Araplarla konuştular’ diye suçlamak. Bu daha olası gözüküyor” şeklinde açıkladı.
'NETANYAHU BİRDENBİRE BİTMEZ'
İsrail uzmanı Dr. Remzi Çetin ise, Cumhuriyet’e yaptığı değerlendirmede, “Netanyahu bloğunun her ne kadar oy kaybettiğini görsek de ben seçim sonrası net bir şekilde Netanyahu’suz bir formülün olabileceğini düşünmüyorum. Yılların siyasi kurdu olan Netanyahu, ‘7 Ekim Savaşı’nın kahramanı’ olarak kendini gösterdiği için bu seçimler onun ve politikalarının da güvenoyu referandumuna dönüşmüş vaziyette. Benim için önemli olan Netanyahu’nun seçim öncesi değil, seçim sonrası eylemleri ve koalisyon ortağı arama telaşı olacak ve bu nedenle sonuç ne olursa olsun Netanyahu’nun İsrail siyasetinden birdenbire kaybolacağı kanaatinde değilim. Aksine, kendisinin olmadığı hiçbir siyasi formülün işlemeyeceği izlenimini yaratmak için elinden geleni yapacaktır. İsrail’de Netanyahu olduğu müddetçe Türkiye ile ilişkilerin kısa vadede normalleşmesi mümkün değil. 7 Ekim öncesi Türkiye ve İsrail arasında ‘Netanyahu’ya rağmen’ bir normalleşme süreci başlamıştı; ancak 7 Ekim sonrası aynı durumun yaşanması mümkün değil. Türkiye’nin Gazze soykırımının üzerine Netanyahu ile bir araya gelemeyeceği gibi ilişkilerin eski günlere dönmesinin ihtimali yok” ifadelerini kullandı.
