Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) araştırması, Türkiye'de tüketim harcamalarının bölgelere göre dağılımını ortaya koydu. Geçen yıl Türkiye genelindeki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da yapıldı. İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege, yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi izledi.
Araştırmada 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verileri birleştirilerek bölgesel sonuçlar hesaplandı. Türkiye genelinde tüketim harcamalarının büyük bölümünü konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma oluşturdu.
HARCAMALARIN YÜZDE 25,6'SI İSTANBUL'DA
Bölgesel tüketim harcamalarında İstanbul açık ara ilk sırada yer aldı. Türkiye genelindeki harcamalardan yüzde 25,6 pay alan İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege ve yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi takip etti.
Tüketim harcamalarından en düşük payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi aldı. Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz ise yüzde 2,8 payla sıralandı.
İstanbul, harcama türlerinin Türkiye genelindeki dağılımında da öne çıktı. Eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının yüzde 32,2'si, konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4'ü, eğlence, spor ve kültür harcamalarının yüzde 27,3'ü İstanbul'da gerçekleşti.
Ege Bölgesi'nde ise Türkiye genelindeki alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'u, sağlık harcamalarının yüzde 15,9'u, mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarının yüzde 15,5'i yapıldı.
GIDAYA EN ÇOK PAYI GÜNEYDOĞU ANADOLU AYIRDI
Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içindeki dağılımı incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içeceklerin bütçedeki payı bakımından önemli farklılıklar görüldü.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi, tüketim harcamalarının yüzde 27,1'ini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırarak ilk sırada yer aldı. İstanbul'da ise bu harcamaların toplam tüketim harcamaları içindeki payı yüzde 14,2 oldu.
İBBS 2. Düzey bölgelerinde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 29,6'ya ulaşırken, İstanbul'da bu oran yüzde 14,2 olarak kaydedildi.
KONUT VE KİRA HARCAMALARINDA İSTANBUL VE İZMİR ÖNE ÇIKTI
Konut ve kira giderlerinde bölgeler arasındaki farklar da dikkat çekti. İBBS 1. Düzey bölgelerine göre, konut ve kira harcamalarına en yüksek payı yüzde 29,6 ile İstanbul ayırdı. En düşük pay ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nde görüldü.
İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise İzmir, konut ve kira harcamalarının toplam tüketim harcamaları içindeki payında ilk sıraya yerleşti. İzmir'de bu oran yüzde 30,2 olurken, Van, Muş, Bitlis ve Hakkari'yi kapsayan bölgede yüzde 19,6 olarak hesaplandı.
ULAŞTIRMAYA EN YÜKSEK PAY KOCAELİ VE ÇEVRESİNDE
Motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı ve araç bakım-onarım giderlerini kapsayan ulaştırma harcamalarında Batı Marmara öne çıktı.
İBBS 1. Düzey verilerine göre ulaştırmaya en yüksek payı yüzde 23,3 ile Batı Marmara Bölgesi ayırdı. En düşük oran yüzde 16,5 ile Güneydoğu Anadolu'da görüldü.
İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'yı kapsayan bölgede ulaştırmanın toplam tüketim harcamaları içindeki payı yüzde 25'e ulaştı. Şanlıurfa ve Diyarbakır'ı kapsayan bölgede ise bu oran yüzde 12,9 olarak kayıtlara geçti.
KUZEYDOĞU ANADOLU BAZI HARCAMA TÜRLERİNDE SON SIRADA
Türkiye genelindeki toplam harcamalardan en düşük payı alan Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi, bazı harcama türlerinde de düşük oranlarla öne çıktı.
Bölgenin Türkiye genelindeki gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarından aldığı pay ayrı ayrı yüzde 1,9 oldu. Giyim ve ayakkabı harcamalarındaki payı ise yüzde 1,8 olarak belirlendi.
Ortadoğu Anadolu Bölgesi'nin Türkiye genelindeki gıda ve alkolsüz içecekler, giyim ve ayakkabı ile bilgi ve iletişim harcamalarından aldığı pay yüzde 3,4 olurken, mobilya ve ev eşyalarındaki payı yüzde 2,9 olarak hesaplandı.
