Küçük çaplı çalışmada 11 sağlıklı gönüllü üzerinde inceleme yapıldı. Katılımcıların bir bölümünde hafif soğuğa maruz kalmanın, bir bölümünde ise fenoterol kullanımının enerji tüketimi üzerindeki etkisi değerlendirildi.
Her iki yöntemin de vücudun harcadığı enerjiyi artırdığı görüldü. Ancak PET/CT görüntülemeleri, kahverengi yağ dokusunun belirgin biçimde yalnızca soğukta aktive olduğunu gösterdi.
İlacın etkisi beklenenden farklı çıktı
Kahverengi yağ dokusu, vücut ısısının korunmasına yardımcı olmak için enerji harcayan özel bir doku olarak biliniyor. Araştırmacılar da uzun süredir bu özelliğin kilo kaybı amacıyla kullanılabilecek bir yönteme dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini araştırıyor.
Fenoterol ise hücrelerdeki beta2 adrenerjik reseptörleri uyaran bir ilaç. Çalışmada bilim adamları, bu mekanizmanın kahverengi yağ dokusunu harekete geçirerek enerji tüketimini artırıp artırmayacağını test etti.
Sonuçlar ise beklentiyi tam olarak karşılamadı. Fenoterol verilen gönüllülerde enerji harcaması artmasına rağmen kahverengi yağ dokusunda soğuğa maruz kalındığında görülen düzeyde bir aktivasyon tespit edilmedi. Soğuk uygulamasında ise kahverengi yağ dokusunun glikoz alımının belirgin biçimde arttığı görüldü.
Enerjiyi hangi doku harcadı?
Araştırmanın en dikkat çekici sorusu da burada ortaya çıktı: Fenoterol enerji tüketimini artırdıysa, bu ekstra enerji hangi dokuda kullanıldı?
Bilim adamları henüz kesin bir yanıt verebilmiş değil. İskelet kasları veya vücutta enerji depolayan beyaz yağ dokusunun bu süreçte rol oynayabileceği değerlendiriliyor. Ancak mevcut çalışma, enerji harcamasındaki artışın hangi doku ya da biyolojik süreçten kaynaklandığını ortaya koymadı.
Araştırmacılara göre bulgular, enerji tüketimini artırmanın doğrudan kahverengi yağın aktive edilmesi anlamına gelmediğini gösteriyor. Ayrıca kahverengi yağ dokusunu tamamen harekete geçirmek için tek bir reseptörün uyarılmasının yeterli olmayabileceği, birden fazla biyolojik sinyalin birlikte çalışması gerekebileceği düşünülüyor.
Kilo verme tedavileri açısından neden önemli?
Günümüzde kullanılan birçok kilo verme ilacı, temel olarak iştahın azaltılması ve buna bağlı olarak kalori alımının düşürülmesi üzerinden etki gösteriyor. Araştırmacılar ise enerji harcamasını artıran mekanizmaların da anlaşılması halinde gelecekte farklı tedavi yaklaşımlarının geliştirilebileceğini düşünüyor.
Basel Üniversitesi ve Basel Üniversite Hastanesinden Profesör Matthias Betz, iştahı azaltan mekanizmalarla enerji harcamasını artıran etkilerin bir arada kullanılabilmesinin araştırmacılar açısından ilgi çekici olduğunu belirtiyor. Ancak bunun için kahverengi yağ dokusunun nasıl çalıştığının ve fenoterolün enerji tüketimini hangi mekanizmayla artırdığının daha ayrıntılı biçimde anlaşılması gerekiyor.
