KOBİ’ler için teknoloji artık yalnızca bir yatırım alanı değil, verimlilik, maliyet kontrolü ve rekabet gücünün temel unsurlarından biri haline geliyor. Özellikle yapay zekâ çözümleri, küçük işletmelerin sınırlı insan kaynağıyla daha fazla iş yapmasına, operasyonlarını hızlandırmasına ve müşterilerine daha hızlı hizmet sunmasına imkân sağlıyor. Türkiye, yapay zekâ alanında yatırım, üretim ve girişimcilik ekosistemini büyütmek amacıyla “yapay zekâ büyüme bölgeleri” ve “yapay zekâ fabrikaları” kurmaya hazırlanıyor. Temel araştırmadan şirketlerin ölçeklenmesine kadar uzanan iki aşamalı fon mekanizmasının da devreye alınması planlanırken, bu adım özellikle teknolojiyi iş süreçlerine dahil etmek isteyen KOBİ’ler açısından önem taşıyor.
BAKANLIK KOORDİNASYONUYLA ÖZEL YATIRIM PLANI
2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda özel yatırım planları uygulanacak. KOBİ’lerin ve girişimlerin yapay zekâ alanındaki fikirlerini ürüne dönüştürmesini desteklemek amacıyla ilk 12 ayda en az 1000 yapay zekâ kuponu tahsis edilecek. Desteklenen projelerin en az yarısının sahada pilot uygulamaya taşınması, bunların en az üçte birinin ise kalıcı ürün veya hizmete dönüştürülmesi hedefleniyor.
TEKNOLOJİYE UYUMLU TEŞVİK SİSTEMİ
Pilot uygulamalarda ortalama en az yüzde 10 verimlilik veya kalite artışı sağlanması amaçlanırken, denemeden pilota geçiş süresinin en fazla 4 ay, pilottan ürüne dönüşümün ise en fazla 6 ay olması planlanıyor. Yapay zekâ ve veri merkezi alanında 2030’a kadar en az 10 milyar dolarlık, özel sektör ağırlıklı yatırımın harekete geçirilmesi ve en az 1 gigavat kurulu güce ulaşılması hedefleniyor. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamındaki veri merkezi ve yapay zekâ çağrıları bu yatırımların teşvik omurgasını oluşturacak. Uluslararası yatırımcılar için kurulacak tek pencere üzerinden ön uygunluk değerlendirmesi ve yatırım yol haritasının en fazla 30 iş gününde tamamlanması öngörülürken, sektörel yapay zekâ modellerinin ihracatında da 2028 sonuna kadar en az 10 lisanslama veya ortak geliştirme anlaşmasına ve en az 100 milyon lira model ihracat gelirine ulaşılması amaçlanıyor.
