Küresel borsalar 9 Ekim Cuma gününe teknoloji hisselerindeki sert kayıpların ve yüksek enerji maliyetlerinin gölgesinde başladı. Wall Street'te yapay zekâ yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler satışları artırırken Asya'da Japonya öncülüğünde düşüşler görüldü. Petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve ABD tahvil faizleri yatırımcıların risk iştahını sınırlamayı sürdürüyor.
Wall Street'te Nasdaq yüzde 1,3 geriledi
ABD borsaları 8 Ekim Perşembe gününü karışık tamamladı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,3 düşüşle 27 bin 193,34 puana gerilerken S&P 500 yüzde 0,5 kayıpla 7 bin 765,36 puandan kapandı.
Dow Jones Sanayi Endeksi ise yüzde 0,1 yükselerek 51 bin 231,64 puana çıktı. Böylece büyük teknoloji şirketlerinin ağırlıklı olduğu endekslerde satışlar derinleşirken geleneksel sanayi hisselerinin bulunduğu endeks sınırlı yükseliş gösterdi.
Satışlarda yarı iletken üreticileri ve yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı şirketler öne çıktı. Çip sektöründeki kayıp yüzde 3,4'e ulaşırken Broadcom hisseleri yüzde 4,4, Oracle hisseleri yüzde 5,5 geriledi.
Yapay zekâ yatırımlarında borçlanma endişesi
Teknoloji hisselerindeki satışların arkasında yalnızca yüksek faiz bulunmuyor. Yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların büyüklüğü ve şirketlerin bu yatırımları nasıl finanse edeceği de yatırımcıların gündemine yerleşti.
Broadcom ve Oracle gibi şirketlerin büyük ölçekli finansman ihtiyaçlarına ilişkin haberler, yapay zekâ yatırımlarının bilançolar üzerindeki etkisini yeniden tartışmaya açtı.
Piyasalarda uzun süredir yapay zekâ yatırımlarının yaratacağı gelir artışı fiyatlanırken, son gelişmeler yatırımcıların borçlanma maliyetlerine ve yatırımların geri dönüş süresine daha fazla önem vermesine yol açıyor.
Bu nedenle teknoloji sektöründeki satışlar yalnızca faiz beklentilerindeki değişimden değil, büyümenin finansmanına ilişkin belirsizliklerden de besleniyor.
Asya borsalarında Japonya öncülüğünde düşüş
Wall Street'teki teknoloji satışları 9 Ekim sabahında Asya piyasalarında da etkisini gösterdi. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi ilk işlemlerde yüzde 0,8'e yakın gerilerken çip ve teknoloji hisselerindeki kayıplar öne çıktı.
Japonya'da özellikle yarı iletken üretimiyle bağlantılı şirketler ve teknoloji yatırımlarına duyarlı hisseler baskı altında kaldı. Yükselen enerji maliyetleri sanayi şirketlerinin kârlılığı açısından da risk oluşturuyor.
Asya-Pasifik genelinde ise tek yönlü hareket görülmedi. Japonya'da satışlar öne çıkarken Avustralya borsası yüzde 0,4'e yakın yükseldi.
ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerde kalması, özellikle büyüme beklentilerinin hisse fiyatları üzerinde belirleyici olduğu teknoloji şirketleri açısından baskı yaratmayı sürdürüyor.
Hindistan'da yabancılardan 1,3 milyar dolarlık satış
Küresel risk iştahındaki zayıflığın en belirgin örneklerinden biri Hindistan borsasında görüldü.
Hindistan'ın Sensex endeksi 8 Ekim'de yüzde 1,44 düşerek 71 bin 593,24 puana geriledi ve yaklaşık 32 ayın en düşük kapanışını yaptı. Nifty 50 endeksi ise yüzde 1,64 kayıpla 22 bin 231,80 puana inerek yaklaşık 18 ayın dip seviyesini gördü.
Satışların arkasında yabancı yatırımcıların hızlanan çıkışları bulunuyor. Yabancı kurumsal yatırımcılar tek seansta yaklaşık 1,3 milyar dolarlık hisse satarken yerli kurumsal yatırımcıların alımları bu baskıyı dengelemeye yetmedi.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, zayıflayan yerel para birimi ve yüksek küresel faizler, yabancı sermayenin gelişmekte olan piyasalardaki pozisyonlarını yeniden değerlendirmesinde etkili oluyor.
Petrol ve tahvil faizleri piyasaları zorluyor
Küresel hisse senedi piyasalarının karşı karşıya olduğu iki önemli risk petrol fiyatları ve yüksek tahvil faizleri olmaya devam ediyor.
Brent petrol, 8 Ekim'de yüzde 4'ü aşan yükselişle 104 doların üzerine çıkarken ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi gün içerisinde yüzde 5,3 seviyelerine yaklaştı. Güçlü tahvil ihalesinin ardından faizlerde kısmi gevşeme görüldü.
Petrol fiyatlarının 9 Ekim sabahında 104 doların altına gerilemesi enerji kaynaklı baskıyı bir miktar hafifletti. Ancak fiyatların yüksek seviyelerde kalması enflasyon beklentileri açısından önemini koruyor.
Yüksek enerji maliyetleri şirketlerin üretim ve taşımacılık giderlerini artırırken tahvil faizlerindeki yükseliş borçlanma maliyetlerini yukarı çekiyor. Bu iki gelişmenin aynı anda yaşanması özellikle yüksek yatırım harcaması yapan şirketleri daha kırılgan hale getiriyor.
Piyasaların gözü ABD verilerinde
Küresel piyasaların haftanın son işlem günündeki gündeminde ABD'den gelecek ekonomik veriler ve Fed yetkililerinin açıklamaları bulunuyor.
Michigan Üniversitesi'nin açıklayacağı öncü tüketici güveni verisi, özellikle enflasyon beklentilerindeki değişimi göstermesi açısından izlenecek.
Yatırımcılar petrol fiyatlarındaki hareketin enflasyona nasıl yansıyacağını ve Fed'in para politikasında yeniden sıkılaşmaya gidip gitmeyeceğini değerlendirecek.
Türkiye açısından da bu gelişmeler önem taşıyor. Küresel faizlerin yüksek kalması gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akımlarını sınırlayabilirken petrol fiyatları Türkiye'nin enerji ithalat maliyetleri ve enflasyon görünümü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
