Artan yaşam süresi, düşen doğum oranları ve çalışan nüfusun emekli sayısına oranındaki gerileme, sosyal güvenlik sistemleri üzerindeki mali baskıyı artırıyor.
Marsh CFA Enstitüsü tarafından hazırlanan ve dünya nüfusunun yüzde 66’sını kapsayan 55 emeklilik sistemini inceleyen 2026 Küresel Emeklilik Endeksi yayımlandı.
Araştırmada emeklilik sistemleri; gelir yeterliliği, sürdürülebilirlik ve güvenilirlik kriterleri üzerinden değerlendirildi.
TÜRKİYE AVRUPA'DA SON SIRADA
Raporda incelenen 19 Avrupa ülkesi arasında Türkiye genel sıralamada son sırada yer aldı.
Türkiye; emeklilik gelirlerinin yeterliliği, finansman yapısı ve sistemin sürdürülebilirliği başlıklarında değerlendirilen Avrupa ülkeleri arasında en düşük puanları alan ülkelerden biri oldu.
Özellikle aktif çalışanların ödediği primlerle mevcut emekli aylıklarının finanse edildiği dağıtım esaslı sistemlerde, çalışan-emekli dengesinin bozulmasının uzun vadeli mali yapıyı zorlaştırdığına dikkat çekildi.
HOLLANDA 85,8 PUANLA ZİRVEDE
Endeks sonuçlarına göre Hollanda, 100 üzerinden 85,8 puan alarak dördüncü kez ilk sırada yer aldı.
Hollanda’nın yüksek puanında devlet emekliliği, yaygın işyeri emeklilik planları ve yatırım fonlarının birlikte oluşturduğu yapı etkili oldu.
Hollanda’yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda izledi.
İsveç, Finlandiya, Norveç, Singapur, İsrail ve Avustralya da yüksek puan alan ülkeler arasında yer aldı.
İSPANYA VE FRANSA'DA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK SORUNU
Raporda bazı ülkelerde emeklilik gelirlerinin yeterliliği ile sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliği arasında belirgin farklar bulunduğu görüldü.
İspanya, gelir yeterliliğinde 83 puan alırken sürdürülebilirlik kriterinde 33 puanda kaldı.
Fransa ise yeterlilikte 85 puana ulaşmasına rağmen sürdürülebilirlik başlığında 49,3 puan aldı.
EMEKLİLİK YAŞININ YAŞAM BEKLENTİSİNE BAĞLANMASI ÖNERİSİ
Raporda sosyal güvenlik sistemlerinin mali dengesinin korunabilmesi için emeklilik yaşının ortalama yaşam beklentisine endekslenmesi ve daha uzun süre çalışmanın teşvik edilmesi önerildi.
Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel de 2031 sonrasındaki dönem için emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanmasının değerlendirilebileceğini ifade etti.
EK EMEKLİLİK MODELLERİ ÖNE ÇIKIYOR
Uzmanlar, kamu emeklilik gelirlerinin otomatik katılım esaslı ek emeklilik planları, özel tasarruflar ve işveren katkılarıyla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
Yapısal reformların gecikmesi durumunda ise vergi oranlarının artırılması, çalışma sürelerinin uzatılması veya emekli aylıklarında kesintiye gidilmesi gibi seçeneklerin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
