Orta Çağ’ın Manhattan’ı: Gimignano

Toskana denince akla ge­len o manzarayı bilirsiniz: Tepeler, üzüm bağları, zeytin ağaçları, aralarından uza­nan ince yollar... San Gimigna­no’ya yaklaştığınızda ise görüntü bir anda değişiyor. Ufukta yükse­len kuleleri gördüğünüz anda, bu­ranın Toskana’daki diğer kasaba­lardan neden ayrıldığını anlama­ya başlıyorsunuz.

San Gimignano, İtalya sınırla­rını aşıp dünya çapında bir efsa­neye dönüşmüşse, bunu şüphe­siz eşsiz silüetine borçlu. Bura­sı için dünyanın dört bir yanında “Orta Çağ’ın Manhattan’ı” deni­liyor. Sebebi ise oldukça ilginç. Orta Çağ’da kasabanın zengin ve soylu aileleri güçlerini, zengin­liklerini ve prestijlerini kanıtla­mak için birbirleriyle amansız bir “kule yapma” yarışına girmiş­ler. Gökyüzüne ne kadar yüksek bir kule dikerseniz, o kadar güçlü sayıldığınız bir dönemden bahse­diyoruz. Bir dönem bu küçücük kasabada tam 72 devasa kule yük­selmiş. Dönemin şartlarına gö­re inanılmaz bir mühendislik ve zenginlik göstergesi olan bu kule­lerden günümüze 14 tanesi ulaş­mayı başarmış.

UNESCO Dünya Mirası Liste­si’nde yer alan kasabayı özel kı­lan şey; savaşlara, veba salgınla­rına ve modernleşme akımlarına direnerek Orta Çağ’daki feodal kentsel dokusunu dünyada en iyi koruyan yerlerden biri olması. Bunun yanında altın değerinde­ki safranı ve dünyanın en iyi don­durmacılarından birine ev sahip­liği yapması da cabası.

Bir çöküşün bıraktığı mucize

San Gimignano’nun tarihi M.Ö. 3'üncü yüzyıla, Etrüsklere kadar uzanıyor. Ancak kasabanın altın çağı Orta Çağ’a rastlıyor. Kuzey Avrupa’dan Roma’ya giden Kato­lik hacıların kullandığı meşhur Via Francigena (Francigena Yolu) tam olarak bu kasabanın içinden geçiyordu. Hacıların, tüccarların ve din adamlarının uğrak nokta­sı olması kasabaya büyük bir zen­ginlik getirdi. Ancak bu şaşaalı dö­nem, 1348 yılında Avrupa’yı kasıp kavuran Kara Veba salgınıyla bı­çak gibi kesildi. Nüfusunun yarı­sından fazlasını kaybeden kasaba, Floransa’nın egemenliğine girdi ve ekonomik olarak çöktü.

İlginçtir ki San Gimignano’nun bugünkü değerini yaratan şey tam da bu çöküş oldu. Kasaba yoksullaştığı için Rönesans dö­neminde yeni yapılar inşa edi­lemedi; dolayısıyla o muhteşem Orta Çağ mimarisi adeta “don­durulmuş” bir şekilde günümüze kadar ulaşabildi.

San Gimignano, “yavaş seya­hat” felsefesinin tam karşılığı. Burada koşturmaya gerek yok; adımlarınızı yavaşlatın ve etrafı­nızdaki tarihi içinize çekin. Ka­sabanın kalbi, birbirine açılan Piazza della Cisterna ve Piazza del Duomo meydanlarında atı­yor. Adını tam ortasında bulunan 13'üncü yüzyıldan kalma su sar­nıcından alan Piazza della Cis­terna, üçgen yapısı, etrafını saran tuğla evleri ve kuleleriyle etkile­yici bir atmosfere sahip. Birkaç adım ötedeki Piazza del Duomo ise kilisenin ve en yüksek kulele­rin bulunduğu heybetli merkez.

54 metreden Toskana

Ayakta kalan 14 kuleden en uzunu olan ve 1311’de inşa edilen Torre Grossa, 54 metre yüksekli­ğinde. Aynı zamanda ziyarete ve tırmanışa açık nadir kulelerden biri. Merdivenleri tırmanmak bi­raz nefes kesici olabilir ama zir­veye ulaştığınızda tüm Toskana vadisinin, zeytin ağaçlarının ve kırmızı kiremitli çatıların ayak­larınızın altına serildiği manzara tek kelimeyle büyüleyici.

Duomo di San Gimignano, di­ğer adıyla La Collegiata, dışarı­dan bakıldığında oldukça sade ve mütevazı. Kapısından içeri adım attığınızda ise sizi bir renk ve sa­nat şöleni karşılıyor. Kilisenin duvarlarında tek bir santim bile boşluk yok; her yer 14'üncü yüz­yılın en usta ressamlarının elin­den çıkma, Eski ve Yeni Ahit’i an­latan fresklerle dolu.

Kuyruğun sonunda dondurma var

Piazza della Cisterna’da her daim önünde uzun bir kuyruk göreceğiniz bir yer var: Gelate­ria Dondoli. Usta Sergio Dondo­li’nin dükkânı defalarca “Dün­ya Dondurma Şampiyonu” un­vanını kazandı. Safranlı ve çam fıstıklı meşhur Crema di Santa Fina, greyfurt ve köpüklü şarap­lı Champelmo gibi başka hiçbir yerde bulamayacağınız dondur­malarını denemeden kasabadan ayrılmayın.

San Gimignano’dan biraz daha uzağa

San Gimignano’nun konumu, etraftaki diğer Toskana mücev­herlerini keşfetmek için de güzel bir başlangıç noktası. Kasabadan yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki Volterra, arabayla yarım saat me­safede. Tepelik ve rüzgârlı şehir, antik Roma tiyatrosu ve kaymak­taşı (alabaster) işçiliğiyle ünlü. Ayrıca Alacakaranlık (Twilight) serisinin efsanevi Volturi klanı­na ev sahipliği yapan yer olarak popüler kültürde de önemli bir yere sahip. Gizemli sokaklarında harika fotoğraflar çekebilirsiniz.

Bir başka seçenek Chianti Böl­gesi. San Gimignano’dan Floran­sa ve Siena’ya uzanan Chianti; selvi ağaçlı ince yolları, şatoları ve kasabalarıyla meşhur. Castel­lina in Chianti veya Greve in Chi­anti’ye yapacağınız arabalı bir yolculuk, klasik “Toskana kart­postalı” karelerini kendi gözleri­nizle görmenizi sağlayacaktır.

San Gimignano’dan Siena yö­nüne giderken yaklaşık 25 kilo­metre uzaklıkta ise Monteriggi­oni var. Uzaktan devasa bir sur ve 14 kuleyle korunan, tam çember şeklindeki bu küçük savunma ka­lesi-kasabasında dolaşmak sade­ce 20 dakikanızı alır. Ama o Orta Çağ hissi bir ömür boyu sizinle kalır.