Fotoğrafçıların pasaport çekerken sık sık tekrarladığı "Gülümsemeyin, ciddi durun" uyarısının arkasındaki sebep belli oldu. Yıllardır fotoğraflarda donuk bir ifadeyle kalmamıza neden olan bu kuralın perde arkasındaki gerçek herkesi şaşırttı.
Hepimiz o vesikalık veya biyometrik fotoğrafı elimize aldığımızda ufak bir şok yaşarız. Sanki sabah çok erken uyanmışız da zorla işe gidiyormuşuz gibi duran o yorgun, donuk halimize bakıp "Ben normalde hiç böyle görünmüyorum ki" diye isyan ederiz.
Eskiden işler çok daha eğlenceliydi
Dedelerimizin veya ninelerimizin eski pasaportlarına hiç denk geldiniz mi? 1900'lerin başlarında insanlar pasaport fotoğrafı çekilirken kocaman şapkalar takıyor, en sevdikleri kıyafetleriyle, hatta yanlarında evcil hayvanlarıyla bile kameraya ağız dolusu gülümseyerek poz verebiliyordu.
2004 yılında o 'Altın Çağ' kapandı
Zamanla teknoloji uçuşa geçti ve sınır kapılarındaki güvenlik kuralları baştan yazıldı. Özellikle 2004 yılından sonra ülkeler bir araya gelip "Artık fotoğraflarda gülümsemek, mimik yapmak yok" kararını aldı ve o neşeli pozların dönemi resmen kapandı.
Karşımızda polis değil, akıllı kameralar var
Son yıllarda havalimanına gittiğinizde fark etmişsinizdir; artık pasaport kontrolünde polisle konuşmak yerine belgeyi okutup akıllı bir kameraya boş boş bakıyoruz. İşte o çok kızdığımız gülümseme yasağının asıl sebebi, bu elektronik kapılardaki yüz tanıma sistemleri.
Siz en yakın arkadaşınızı caddenin karşısında ağlarken de görseniz, kahkaha atarken de görseniz anında tanırsınız. Ama bilgisayarlar bizi öyle görmüyor. Onlar için yüzümüz, ruhu veya duygusu olan bir şey değil; sadece cetvelle çizilmiş katı bir matematiksel haritadan ibaret.
Siz kameraya baktığınızda sistem arka planda milimetrik bir hesap yapıyor. İki gözünüzün arası tam olarak kaç santim? Burnunuzun ucundan çenenize ne kadar mesafe var? Dudaklarınızın genişliği ne? Makine sizi ancak bu "sabit" mesafelerle tanıyabiliyor.
Tebessüm edince o harita çöküyor!
İşin sırrı tam burada patlıyor. "Peynir" deyip gülümsediğiniz an yanaklarınız yukarı kalkıyor, dudaklarınız sağa sola esniyor, gözleriniz kısılıyor. Tıpkı esnek bir lastiği çekiştirdiğinizde üzerindeki yazının bozulması gibi, yüzünüzdeki o milimetrik harita anında değişiyor.
Telefonunuzun yüz tanıması gibi düşünün
Sabah uyanıp yüzünüz gözünüz şişken veya yüzünüzü garip bir şekle soktuğunuzda telefonunuzun kilidi bazen açılmaz ya hani? Havalimanındaki dev kameralar da pasaporttaki gülen fotoğrafınızla kapıdaki yorgun halinizi eşleştirmeye çalışırken tam olarak bu afallamayı yaşıyor.
Makinelerin hızlı çalışması, kafasının karışmaması ve havalimanlarındaki kuyrukların uzamaması için tek bir çözüm var: Sıfır mimik! Sistemin şaşmaması için fotoğrafınızın, banka kuyruğunda sıkılmış bir şekilde sırasını bekleyen biri kadar tepkisiz olması gerekiyor.
Bizim fotoğrafçı da amma kuralcı çıktı" demeyin, bu durum tüm dünyada geçerli. Uluslararası havacılık kuralları gereği, makinenin sizi Japonya'da da, Amerika'da da aynı milimetrik hesapla sorunsuz tanıyabilmesi için o ciddi ve asık suratlı poza katlanmak zorundayız.
