Kitap dünyasına açılan kapınızı aralayın! En sevdiğiniz kitapları indirimli fiyatlarla keşfedin ve hayal gücünüzü genişletin.
Dünyayı saran protein takviyeli gıda trendine karşı uluslararası bilim dünyasından ezber bozan bir uyarı geldi. 350’den fazla akademik çalışmayı inceleyen araştırmacılar, hareketsiz bireylerde yüksek protein tüketiminin yaşlanmayı hızlandırdığını, alımın azaltılmasının ise ömrü uzatabileceğini ortaya koydu.
Masa başı işlerin, sedanter (hareketsiz) yaşam tarzının ve hazır gıdaların yaygınlaştığı günümüzde, protein takviyeli kahvelerden atıştırmalıklara kadar uzanan devasa bir pazar tüketicileri kuşatmış durumda. Ancak tıp ve biyoloji dünyasının saygın yayın organlarından Cell Press Blue dergisinde yayımlanan kapsamlı bir derleme, protein tüketimine dair bilinen kalıpları sarstı. Wisconsin-Madison Üniversitesi bünyesinde yürütülen ve 350'yi aşkın bilimsel makalenin analizine dayanan araştırma, aşırı protein alımının hücresel stresi ve yaşlanmayı tırmandırdığını belgeledi.
KALORİ KISITLAMASI ETKİSİ: PROTEİN AZALTMAK ÖMRÜ UZATIYOR
On yıllardır yürütülen klinik deneyler, vücuda alınan kalorinin kısıtlanmasının hücresel onarımı başlattığını ve kanser başta olmak üzere yaşa bağlı kronik rahatsızlık risklerini gerilettiğini gösteriyordu. Ancak uzmanlar, sıkı kalori diyetlerinin sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.
Araştırmayı yürüten Prof. Dudley Lamming ve ekibi, kalori miktarını düşürmeden sadece protein oranını azaltmanın da benzer bir hücresel koruma kalkanı yarattığını saptadı. Denekler üzerinde yapılan incelemelerde, protein kısıtlamasının kilo ve yağ kütlesini düşürdüğü, açlık kan şekerini düzenlediği ve hücrelerin besin algılama mekanizmalarını iyileştirerek yaşam süresini uzattığı kanıtlandı.
HORMONAL KALKAN FGF21 VE AMİNO ASİT TEHLİKESİ
Protein alımının düşürülmesiyle birlikte vücutta "FGF21" (Fibroblast Büyüme Faktörü 21) adı verilen kritik bir hormonun salgılanması artış gösteriyor. Bu hormon; metabolik enerji harcamasını yükseltiyor, kandaki glikoz dengesini sağlıyor ve vücuttaki hücresel iltihaplanmayı (enflamasyon) belirgin oranda azaltıyor.
Buna karşın, protein açısından zengin gıdalarda bolca bulunan metiyonin, izolösin ve valin gibi amino asitlerin aşırı tüketimi, hücrelerde kontrolsüz büyümeyi tetikleyen biyolojik süreçleri aktif hale getiriyor. Uzmanlar, hareketsiz bir yaşam sürdüren bireylerde bu amino asit birikiminin obezite, kronik iltihap ve hızlı doku yaşlanmasına zemin hazırladığını bildiriyor.
SPORCULAR VE HAREKETSİZ BİREYLER İÇİN KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ BESLENME ŞART
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından birini ise fiziksel aktivite düzeyinin protein ihtiyacı üzerindeki belirleyici rolü oluşturdu. Ağır antrenman yapan sporcuların yüksek miktarda protein tüketmesine rağmen metabolik hastalıklara yakalanmadığını aktaran Prof. Lamming, kas dokusunun egzersiz esnasında proteini yakıt ve yapı malzemesi olarak kullanarak olumsuz etkileri nötralize ettiğini kaydetti.
Ancak toplumun büyük çoğunluğunun gün boyu hareketsiz kaldığına dikkat çeken bilim insanları, hamileler ve kas kaybı yaşayan spesifik yaşlı gruplar haricinde, ortalama bir yetişkinin protein takviyeli ürünlere ihtiyacı olmadığını vurguluyor. Sağlık otoritelerine çağrıda bulunan uzmanlar, protein alım standartlarının sadece yaşa göre değil, bireylerin günlük fiziksel hareketlilik düzeyine göre kişiselleştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
