DİJİTAL PLATFORMLARIN ABONELİK VE GELİR SİSTEMİ ŞEFFAF DEĞİL
Üst Kurul'un dijital platformlara yönelik son kararları yeni bir çifte standart tartışmasını beraberinde getirdi. RTÜK geçtiğimiz günlerde HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+'a; müstehcenlik, çocuk istismarı, şiddeti özendirme ve eş cinsel ilişkilerin meşrulaştırılması gerekçeleriyle idari para cezaları uyguladı.
KATALOGDAN ÇIKARMA VE İDARİ PARA CEZASI
RTÜK, HBO Max'te yayınlanan "Bang My Box: The Robin Byrd Story" adlı belgesel filmdeki yayın ihlallerini görüştü.
Belgesel filmin cinsellik ile pornografiyi açıkça sergilediğini ve eş cinsel ilişkileri meşrulaştırdığını tespit eden Üst Kurul, HBO Max'a 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'da yer alan "Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ve "Müstehcen olamaz." hükmünü ihlal etmekten katalogdan çıkarma ve yüzde 3 idari para cezası uyguladı.
Prime Video'da yayınlanan "Spartacus: House of Ashur" isimli dizideki tarihsel bir kurgu ve aksiyon-macera şemsiyesi altında sunulmasına rağmen içerdiği ağır çekim kan sıçraması, uzuv kopması, şiddetin bir "haz sahnesi" olarak detaylandırılması, kadın ve erkek bedeninin sürekli teşhiri, aşırı müstehcenlik ile insan doğasına ve evrensel ahlak normlarına aykırı cinsel ilişki sahnelerinin yoğun bir şekilde gösterilmesi gerekçeleriyle ilgili kanun uyarınca idari para cezası verdi.
NETFLİX VE DİSNEY+ DA CEZA ALDI
Üst Kurul, Netflix tarafından yayınlanan "Heartstopper: Sonsuza Dek" adlı filmdeki yayın ihlallerini de ele aldı. Yetişkinlik düzeyi "18+, cinsellik, argo" koruyucu sembolleri ve "Bu film, T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Muzır Neşriyat Kurulunca küçükler için uygun olmadığı karara bağlanan 'Kalp Çarpıntısı' kitabından uyarlanmıştır" uyarısı ile katalog içerisinde yayınlanan filmin konusu itibarıyla, hedef kitlesinin gençler olduğu ve eş cinsel birlikteliğe yönelik sahnelerin kullanılan müzikler ve efektlerle görsel olarak estetik ve sevimli biçimde sunulduğu, eş cinsel yaşam tarzının genç yaş grubuna özendirici biçimde yansıtıldığı tespit edildi.
Bu açıdan ilgili filmde LGBTQ+ ilişkilerinin olumlanmasının ve normalize edilmesinin Türk aile yapısına, manevi değerlere ve genel ahlak anlayışına aykırı olduğu vurgulandı.
Üst Kurul, söz konusu film nedeniyle Netflix'e ilgili kanun hükmünü ihlal etmekten katalogdan çıkarma ve yüzde 3 idari para cezası kesti.
Disney+ tarafından yayımlanan "A Teacher" isimli dizide, bir öğretmen ile reşit olmayan öğrencisi arasında yaşanan ilişkiyi konu alan dizinin, yetişkin öğretmenin öğrencisine yönelik istismar niteliğindeki davranışlarının belirli sahnelerde romantikleştirilmiş ve erotikleştirilmiş bir ilişki biçiminde sunulduğu, böylece çocuk istismarının niteliğinin belirsizleştirildiği ve olağanlaştırılma riskinin ortaya çıktığı vurgulandı.
Bu gerekçelerle Disney+'a ilgili kanunun "Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez." hükmünü ihlal etmekten katalogdan çıkarma ve yüzde 5 idari para cezası uygulandı.
DİJİTAL PLATFORMLARA 250 BİN TL, TELEVİZYONA MİLYONLAR!
Ancak dijital platformlara uygulanan yaptırımın 250 bin TL seviyesinde kalması, televizyon kanallarına kesilen cezalarla kıyaslandığında dikkat çekti.
Sektör temsilcileri, geleneksel yayıncıların ağır mali ve idari yükümlülüklerle karşı karşıya kaldığı bir ortamda küresel dijital platformlara uygulanan yaptırımların caydırıcılığının da tartışılması gerektiğine dikkat çekiyor.
