Sırbistan'da siyasi dengeleri değiştirebilecek erken parlamento seçimleri için oy verme işlemi başladı.
Ülkenin birçok kentinde sandık başına gitmek isteyen seçmenler uzun kuyruklar oluştururken, yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı gösteriler düzenleyen öğrencilerin desteklediği siyasi hareket, Aleksandar Vucic'in iktidarına son vermeyi hedefliyor.
Vucic'in eylül ayında ilan ettiği erken seçimler, 2024 yılında Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin yaşamını yitirmesinin ardından başlayan protestoların gölgesinde yapılıyor.
Yolsuzluk ve otoriterleşme karşıtı taleplerle başlayan öğrenci gösterileri, zamanla geniş kesimlerin desteğini kazanarak ülkenin en büyük siyasi hareketlerinden birine dönüştü.
Seçimlerin ilk saatlerinden itibaren başkent Belgrad başta olmak üzere birçok kentte oy kullanmak isteyen yurttaşlar sandık merkezlerinin önünde uzun kuyruklar oluşturdu.
Araştırma kuruluşu CeSID'in verilerine göre yerel saatle 09.00 itibarıyla seçime katılım oranı yüzde 12'ye ulaştı. Bu oran, 2023 seçimlerinde aynı saatte kaydedilen katılımın iki katından fazla oldu.
Vucic'in de oy kullanabilmek için yaklaşık iki saat sıra beklediği bildirildi.
Sandıkların yerel saatle 20.00'de kapanması, ilk sonuçlara ilişkin verilerin ise yaklaşık iki saat sonra açıklanması bekleniyor.
VUCIC'İN İKTİDARI İÇİN EN BÜYÜK SINAV
On yılı aşkın süredir Sırbistan siyasetinde belirleyici rol oynayan Aleksandar Vucic, cumhurbaşkanlığındaki ikinci döneminden istifa ederek yeniden başbakanlık için yarışa girdi.
Vucic'in liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS), seçim kampanyasında ekonomik büyüme, altyapı yatırımları ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesine odaklandı.
Vucic, emekli aylıkları ve kamu çalışanlarının ücretlerinin artırılmasının yanı sıra sağlık sistemine yeni yatırımlar yapılacağını ve genç çiftlere destek sağlanacağını vadetti.
Dış politikada ise Sırbistan'ın geleneksel müttefiki Rusya ve önemli yatırımcılarından Çin ile ilişkilerini sürdürürken Avrupa Birliği üyeliği seçeneğini de açık tutmayı hedefliyor.
Seçim öncesinde yayımlanan kamuoyu araştırmaları, Vucic'in partisi ile öğrencilerin desteklediği siyasi hareket arasında çekişmeli bir yarış yaşanacağını gösteriyor.
Ipsos'un perşembe günü açıkladığı ankette Sırp İlerleme Partisi'nin oy oranı yüzde 47, öğrencilerin desteklediği listenin oy oranı ise yüzde 40 olarak ölçüldü.
Buna karşılık bazı kamuoyu araştırmalarında öğrenci hareketinin önde olduğu görüldü.
Öğrencilerin oluşturduğu ve üniversite öğretim üyeleri, oyuncular ile çiftçilerin de yer aldığı 250 kişilik aday listesine kardiyolog Ilija Srdanovic liderlik ediyor.
'SIRBİSTAN'DA DEĞİŞİM ZAMANI GELDİ'
Başkent Belgrad'daki bir sandık merkezinde Reuters'a konuşan avukat Marija Cvjeticanin, seçimlerin ülkenin geleceği açısından kritik olduğunu söyledi.
Cvjeticanin, "Bir şeyleri değiştirmek isteyen herkesin gelip oy kullanması çok önemli. Bence değişim zamanı geldi" ifadelerini kullandı.
Novi Sad'da oyunu kullanan öğrenci hareketinin lideri Ilija Srdanovic ise seçimlerin demokratik ve barışçıl bir ortamda tamamlanmasını umduğunu belirtti.
Srdanovic, sandık merkezlerindeki yoğunluğun ülkenin yakın tarihindeki en yüksek katılımlardan birine işaret ettiğini savundu.
Oyunu kullandıktan sonra açıklama yapan Vucic, Sırbistan'ın gelecekte izleyeceği yönün sandıkta belirleneceğini söyledi.
Seçim sonuçlarını kabul edeceklerini belirten Vucic, "Kaybedersek seçmenin iradesini kabul edeceğiz. Kazanırsak da kimse zaferimizi elimizden alamayacak" dedi.
Vucic, seçim kampanyasının son günlerinde yaptığı açıklamada ise kendilerine yönelik protestoları eleştirerek, "Sırbistan'ı yok etmek isteyenlere karşı durduk" ifadelerini kullanmıştı.
16 KİŞİNİN ÖLÜMÜYLE BAŞLAYAN PROTESTOLAR
Sırbistan'daki siyasi krizin temelinde, Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonunda yaşanan ve 16 kişinin yaşamını yitirdiği facia bulunuyor.
Olayın ardından kamu yatırımlarındaki yolsuzluk iddiaları ve güvenlik ihmallerine yönelik tepkiler ülke geneline yayıldı.
Üniversite öğrencilerinin öncülüğünde başlayan eylemler, kısa sürede Vucic'in istifasını isteyen kitlesel protestolara dönüştü.
İnsan hakları örgütleri ve aktivistler, protestoların başlamasından bu yana hükümetin muhaliflere yönelik baskılarını artırdığını öne sürdü.
Vucic ve Sırp İlerleme Partisi ise yolsuzluk, baskı ve muhalifleri izleme suçlamalarını reddetti.
Vucic ayrıca öğrenci hareketinin Hırvatistan ve Karadağ'daki yabancı unsurlar tarafından finanse edildiğini iddia ederken öğrenciler bu suçlamaları kabul etmedi.
