Denizlerin en zeki ve sosyal canlılarından biri olan uzun yüzgeçli grinde balinaları, nesiller boyu bir arada yaşayan sıkı sıkıya bağlı sosyal gruplar halinde hareket ederler. Hayatta kalabilmek, yavrularını korumak ve birbirleriyle iletişim kurabilmek için bu güçlü bağlara son derece bağımlıdırlar.
Ancak Aarhus Üniversitesi'nden kıdemli araştırmacı ve su altı akustikçisi Frants Havmand Jensen'e göre, okyanuslardaki devasa insan kaynaklı gürültü bu hassas dengeyi altüst ediyor. Illustreret Videnskab dergisine açıklamalarda bulunan Jensen, dünya genelindeki su altı gürültüsünün çok büyük bir sorun teşkil ettiğini vurguluyor.
GÜRÜLTÜYE KARŞI "İNSAN GİBİ" TEPKİ
Araştırmacılar, Akdeniz ile Kuzey Atlantik arasında yoğun deniz trafiğinin yaşandığı Cebelitarık Boğazı'nda yürüttükleri çalışmada, farklı sosyal gruplara ait 18 uzun yüzgeçli grinde balinasına özel ölçüm cihazları yerleştirdi. Bu cihazlar sayesinde balinaların toplam 1.336 farklı çağrısı kaydedilip analiz edildi.
Elde edilen bulgular, balinaların çevrelerindeki gemi gürültüsü arttığında tıpkı gürültülü bir sokakta bağırmak zorunda kalan insanlar gibi ses seviyelerini artırdıklarını gösterdi. Bilim dünyasında "Lombard yanıtı" olarak bilinen bu uyum mekanizması, balinaların da insanlarla benzer bir iletişim tepkisi verdiğini kanıtladı.
GÜRÜLTÜ ARTINCA İLETİŞİM TAMAMEN KOPUYOR
Ancak gemilerden gelen gürültü belirli bir eşiği aştığında, grinde balinalarının bu uyumu sağlama kapasitesi yetersiz kalmaya başlıyor. Frants Havmand Jensen durumu şu sözlerle özetliyor:
"Gemi trafiğinden kaynaklanan gürültü arttığında, grinde balinalarının birbirlerini duyabildikleri alan daralır."
Özellikle gruplar arası iletişimi ve yeniden bağ kurmayı sağlayan düşük frekanslı çağrılarda bu uyumun sağlanamaması, balinalar için hayati tehlikeler doğuruyor.
Sürü içindeki bireylerin birbirlerine yiyecek bulmada yardımcı olması, yavrularını koruması ve tehlikelere karşı uyarması bu gürültü duvarı yüzünden zorlaşırken, durumun balinaların beslenmesini ve genel sağlığını doğrudan olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Benzer sorunlar Meksika Körfezi'nde yaşayan ve nispeten yeni keşfedilen Rice's Whale (Rice balinası) gibi dünyanın farklı bölgelerindeki deniz memelilerini de tehdit ediyor.
