Bir arkadaşımın babası Alzheimer hastasıydı. Ailece birçok sorun yaşadılar. O sorunlardan biri de babasının dolandırıcılar tarafından kandırılıp evini onlardan birinin üzerine geçirmesiydi. Uzun bir süre adliye koridorlarında hukuk mücadelesi verdikten sonra davayı kazanıp evi geri alabildiler. Arkadaşımın Alzheimer hastası babasının dolandırılması tek örnek değil. Hastalığından faydalanarak dolandırılan Alzheimer hastalarının sayısı hiç de az değil.
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü; ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleriyle bilim dünyasında yeni bir çığır açan ABD'li Karl Deisseroth, Alman Peter Hegemann ve Alman Georg Nagel'e verildi.
Karl Deisseroth
Peki, dolandırılan Alzheimer hastalarıyla tıp dünyasındaki devrim niteliğindeki bu gelişme arasındaki bağlantı nedir?
Nobel Tıp Ödülü'nü kazanan isimlerin açıklanmasının ardından, ödüle lâyık görüldükleri ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik çalışmalarının detaylarına bakıldığında bu bağlantı net bir şekilde ortaya çıkıyor. Tıp dünyasının çaresiz kaldığı birçok hastalığın tedavisine imkân tanıma yolunun açıldığı, o hastalıklardan birinin de Türkiye'de 600 bin aileyi doğrudan ilgilendiren Alzheimer olduğu görülüyor.
Peter Hegemann
Hangi hastalıkların tedavisi için yepyeni bir sayfa açıldı?
Türkiye'de ve dünyada milyonlarca insanı etkileyen kronik, nörolojik ve dejeneratif rahatsızlıklar; yalnızca tedavisi henüz mümkün olmayan hastalıklara yakalanan kişileri değil, aileleri de içine alan bir yaşam mücadelesine sahne oluyor. Sağlık otoritelerinin paylaştığı çarpıcı veriler bu mücadelenin küresel boyutunu gözler önüne seriyor. Türkiye ve dünya genelindeki güncel istatistikler, bu alandaki yükün giderek arttığını gösteriyor.
Georg Nagel
İşte tam da bu noktada optogenetik teknolojisi, henüz doğrudan bir tedavi yöntemi olmasa da 'Çaresiz' olarak nitelendirilen hastalıkların mekânizmalarının anlaşılmasına olanak sağlıyor. Bu da bir adım sonrasında hastalıkların tedavilerinin bulunması adına güçlü bir umut ışığı yakıyor.
Optogenetik teknolojisi, sadece yukarıda adı geçen hastalıkların tedavisi için değil, çok daha geniş bir nüfusu etkileyen rahatsızlıkların giderilmesi için de güçlü bir umut vaat ediyor. Depresyon ve anksiyete araştırmalarında önemli bir rehber olması beklenen bu teknolojiyle; alkol, tütün, uyuşturucu ve kumar bağımlılığında aşırı isteği biyolojik olarak baskılayacak müdahaleler tasarlanıyor.
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi ve İstanbul Üniversitesi Hulusi Behçet Yaşam Bilimleri Araştırma Laboratuvarı Nörogörüntüleme Birimi araştırmacısı Dr. Öğretim Üyesi Ulaş Ay, optogenetik teknolojisinin Alzheimer hastaları için neden tarihi bir gelişme olduğunu Habertürk.com'a açıkladı.
