Araştırmacılar, Aralık 2024 ile Eylül 2025 arasında söz konusu kaynaktan toplam 214 radyo sinyali kaydetti. Uzun aralıklarla tekrarlanan bu tür sinyaller, astronomide "uzun periyotlu geçici radyo kaynakları" (long-period transients) olarak sınıflandırılıyor.
Yeni araştırmanın en dikkat çekici yanı ise bu tür radyo sinyallerinin daha önce çoğunlukla kırmızı cüce yıldızlarla eşleşmiş beyaz cüce sistemlerinde gözlemlenmiş olması. GPM J071507−114153 ise beyaz cücenin Güneş benzeri bir yıldızla birlikte bulunduğu ilk örnek olarak kayıtlara geçti.
Uzaydan gelen uzun aralıklı sinyallerin sırrı
Bu radyo kaynakları, astronomide henüz yeni araştırılmaya başlanan sinyal türleri arasında yer alıyor. Bilim insanları bu tür radyasyonun varlığından ilk kez 2005 yılında haberdar olsa da kapsamlı araştırmalar 2022 yılında hız kazandı. O dönemde tespit edilen bir sinyalin ayrıntılı incelenmesi, bu kaynakların pulsarlardan farklı olduğunu ortaya koydu. Pulsarlar, hızla dönen nötron yıldızlarından oluşuyor ve düzenli aralıklarla güçlü ışınım demetleri yayıyor. Ancak uzun periyotlu geçici kaynakların sinyalleri çok daha uzun aralıklarla tekrarlanıyor.
Nitekim 2022 yılında keşfedilen sinyal yaklaşık 18 dakikalık bir periyoda sahipti. Bir yıl sonra tespit edilen başka bir kaynağın sinyalleri ise yaklaşık 21 dakikada bir tekrarlanıyordu. Bu keşifler, astronomların söz konusu uzun süreli radyo sinyallerine hangi gök cisimlerinin neden olduğunu araştırmasına yol açtı.
Bilinen 12 uzun periyotlu geçici kaynaktan en az dördünün, bir beyaz cüce ile kırmızı cüceden oluşan ikili yıldız sistemleri olduğu belirlendi. Ancak bu sistemlerde radyo sinyallerini hangi yıldızın ürettiği uzun süre netleştirilememişti.
Beyaz cücenin yörüngedeki hareketi ilk kez gözlemlendi
Araştırmanın başyazarı astronom Sam McSweeney, elde edilen verilerin beyaz cücenin yörüngesindeki hareketini takip etmeye yetecek kadar net olduğunu belirtti. McSweeney'ye göre bu, radyo sinyallerinin beyaz cücenin yakınındaki bir bölgeden veya doğrudan yıldızın kendisinden kaynaklandığını gösteriyor.
Beyaz cüceler, yaşamlarının sonuna gelen yıldızların geride bıraktığı yoğun çekirdekten oluşuyor. Yıldızın dış katmanlarını uzaya bırakmasının ardından geriye kalan bu cisimler, başlangıçta çok sıcak olsalar da zamanla soğuyor. GPM J071507-114153 sistemindeki beyaz cücenin ürettiği radyo sinyalleri ise çevresindeki yıldızla etkileşimine ilişkin yeni bilgiler sunuyor.
Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu, beyaz cüceden gelen radyo sinyallerinin ikili sistemdeki diğer yıldızın etkinliklerini de gözlemlemeyi sağlaması oldu. Araştırmacılar, beyaz cücenin radyo sinyallerini kullanarak Güneş benzeri eş yıldızda meydana gelen patlamaları da tespit etti.
Keck Gözlemevi ile gerçekleştirilen takip gözlemleri de sistemdeki diğer yıldızın gerçekten bir G tipi yıldız olduğunu doğruladı. Güneş de bu yıldız sınıfında yer alıyor.
Araştırmacılara göre çalışma, uzun periyotlu geçici radyo kaynaklarının yalnızca gizemli sinyallerin kaynağını belirlemekle kalmayıp geleneksel gözlem yöntemleriyle tespit edilmesi zor olan beyaz cücelerin bulunmasına da yardımcı olabileceğini gösteriyor. Bu nedenle benzer sistemlerin gelecekte keşfedilmesi, yıldızların evrimi ve ikili yıldız sistemlerindeki etkileşimler hakkında yeni bilgiler sağlayabilir.
