Küresel bir araştırmaya göre, yüksek ekran süresinin çocuklar üzerindeki etkisi, ebeveyn davranışları ve erken doğum kadar, hatta belki de daha önemli bir etkiye sahip.
Araştırmacılar, 64 ülkede 2,8 milyondan fazla çocuğa ait verileri inceleyerek, yüksek ekran maruziyetinin çocukları akademik başarı ve duygusal sorunlar gibi alanlarda etkileyebileceği sonucuna vardı.
Bu, konuyla ilgili bugüne kadar yapılmış en büyük araştırmalardan biri olarak kayıtlara geçti.
Araştırmada, ekran süresinin etkilerinin, ailenin maddi durumu, ebeveynlerin davranışları ve çocukların erken doğup doğmadığı gibi çocuk gelişimi ve ruh sağlığı sonuçlarıyla bağlantılı diğer faktörlerle benzer büyüklükte veya daha büyük olduğu belirtildi.
Çalışma, oyun, sosyal medya ve yayın platformları için daha yüksek ekran kullanımının daha düşük akademik başarıya ve dil gelişimi sorunlarına yol açabileceğini gösteriyor.
Ekran süresi ve ruh sağlığı sorunları
Bazı uzmanlar raporun kısıtlamaları olduğunu belirterek, bulguların hiçbir şekilde ekranların ergenlik çağındaki sıkıntıların temel nedeni olduğu inancını desteklemediğini savundu.
JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan incelemede araştırmacılar, ekranlarda daha fazla zaman geçiren çocukların daha fazla sosyoduygusal ve ruh sağlığı sorunu yaşadığını tespit etti. Akademisyenler, konuyla ilgili daha önceki büyük incelemelerin sonuçlarını özetleyen kapsamlı bir değerlendirme gerçekleştirdi.
Araştırmacılar, dijital ve sosyal medya kullanım sürelerinin uzamasının, çocukların gelişimsel sağlığının ölçülen birden fazla alanında daha olumsuz sonuçlarla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Analiz, akıllı telefonlardan televizyonlara kadar çeşitli cihazları ve sosyal medyada gezinme, oyun oynama ve görüntülü görüşmeler gibi bir dizi etkinliği kapsıyor.
Akademik başarı ve dil gelişimi üzerindeki etkiler
Raporda, bulguların birlikte değerlendirildiğinde ekran kullanımının çocukların birden fazla alandaki refahıyla ilişkili potansiyel olarak değiştirilebilir bir faktörü temsil edebileceğini gösterdiği ifade edildi.
Daha yüksek ekran maruziyetinin okulda genel olarak daha düşük notlarla ilişkili olduğu tespit edildi. Akademisyenler belirli dersleri incelediğinde, ekran süresinin matematik, okuma veya fen bilimleri başarısıyla bağlantılı görünmediğini, ancak araştırmacılar bunların en az çalışılan alanlar arasında olduğunu, bu nedenle bulgunun kanıt eksikliğinden kaynaklanabileceğini söyledi.
Kanada'daki Calgary Üniversitesi akademisyenleri öncülüğündeki araştırmacılar, yüksek ekran süresinin daha zayıf dil gelişimiyle de bağlantılı olduğunu ortaya çıkardı.
Ruh sağlığı ve davranışsal sonuçlar
Ruh sağlığı incelendiğinde ise yüksek ekran kullanımının duygusal sorunlar ve akran sorunlarının yanı sıra depresyon ve anksiyete semptomlarını içeren içselleştirilmiş davranışlar ile saldırganlık ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu semptomlarını içeren dışsallaştırılmış davranışlarla bağlantılı olduğu saptandı.
Araştırmada ayrıca, bu etki boyutlarının sosyoekonomik durum, ebeveynlik davranışı ve erken doğum gibi çocukların sonuçlarının iyi bilinen diğer belirleyicileri için bildirilenlerle benzer büyüklükte veya onlardan daha büyük olduğuna dikkat çekildi.
Ekran kullanımının etkileri abartılmamalı
İspanya'daki Zaragoza Üniversitesinde sosyoloji alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Tatiana Iniguez Berrozpe, raporun ekran süresi ile kötü ruh sağlığı ve akademik performans arasında bir ilişki gösterdiğini ancak bu etkinin küçük olduğunu ifade etti.
Berrozpe, bunun önemsiz bir bulgu olmadığını ancak hiçbir şekilde ekranların ergen duygusal sıkıntısının temel nedeni olduğu mantrasını desteklemediğini belirterek, yalnızca ekran kullanımının bir gencin neden duygusal olarak sıkıntılı olduğunu veya akademik olarak neden daha az başarılı olduğunu açıklamadığını söyledi.
Loughborough Üniversitesinden davranışsal epidemiyoloji profesörü Esther van Sluijs, çalışmanın yüksek kaliteli olduğunu ancak farklı ekran kullanımı türleri arasında ayrım yapamadığını aktardı.
