Ticaret Bakanlığı, vitrin, raf, e-Ticaret siteleri veya dijital platformlarda sergilenen ürünleri haklı bir gerekçe sunmadan satmaktan kaçınan işletmelere yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Türkiye Gazetesi’nden Kaan Zenginli’nin haberine göre, kamuoyunda ‘yemleme ve değiştirme’ olarak bilinen; tüketiciyi cazip fiyatlı ürünle içeri çekip daha pahalı ürüne yönlendirme taktiğine karşı idari yaptırımlar devreye alındı. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesi uyarınca, 2026 yılı itibarıyla kurallara uymayan işletmelere ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10’u oranında idari para cezası uygulanacak. Uygulanacak ceza miktarı ihlal başına 3 bin 973 liranın altında olamayacak.
Müşteriye ‘gel-gel’ taktiği
Özellikle fiyat rekabetinin yoğun yaşandığı mobilya, elektronik, otomotiv, hazır giyim ve emlak sektörlerinde ‘az önce satıldı’, ‘o sadece teşhir ürünü’, ‘stoklarımız tükendi’ veya ‘sistem güncellenmedi’ gibi beyanlar tek başına haklı bir sebep sayılmayacak. Bir malın satışından kaçınılabilmesi için ürünün üzerinde açıkça ‘satılık değildir’, ‘numunedir’ veya ‘satılmıştır’ ibaresinin yer alması ya da ürünün açıkça hasarlı olduğunun belgelenmesi gerekecek. Aksi durumda, vitrinde veya internette görülen ürünün belirtilen fiyattan tüketiciye satılması zorunlu kılınacak. Kampanyalı ve stokla sınırlı satışlarda ise stok miktarının ve kampanya şartlarının önceden şeffaf biçimde duyurulması şart koşulacak.
En az ceza 4 bin TL
Belgeleyip şikâyet edin
Tüketici örgütleri, uzun yıllardır uygulanan ‘müşteriyi mağazaya çekip elde kalan pahalı stoku eritme’ yöntemine karşı getirilen bu düzenlemenin piyasadaki kayıt dışı mağduriyetleri azaltacağını belirtiyor. Uzmanlar, vitrin fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunması veya ürünün verilmemesi durumunda tüketicilerin raf etiketi, ekran görüntüsü veya ilan görsellerini belgeleyerek e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı’na şikâyette bulunabileceklerini hatırlatıyor. Uyuşmazlıkların çözümünde ise Tüketici Hakem Heyetleri yetkili merci olarak görev yapmaya devam ediyor.
Saha gözlemlerine ve tüketici şikâyetlerine göre satıştan kaçınma vakaları en çok rekabetin yoğun olduğu beş ana sektörde yaşanıyor:
Emlak: İnternet ilanlarında piyasa altı fiyatlarla yayınlanan ‘olta ilanlar’ ile müşteri çekilip, arandığında ‘daire kiralandı/satıldı’ denilerek daha yüksek fiyatlı portföyler sunuluyor.
