YENİ Parti İzmir Milletvekili Murat Bakan, İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamayla ilgili yazılı açıklama yaptı.
"HABAŞ’IN DA BİR ‘SOMA’ OLMASINA İZİN VERMEYECEĞİZ"
"HABAŞ’ta hayatını kaybeden 19 işçinin ailelerine adalet borçluyuz. O adaleti, patronlara ev hapsi vererek, patron temsilcilerini birkaç gün cezaevinde ‘misafir’ ederek, dosyaları sessizce kapatarak ya da iktidar olarak hesap verip gereğini yapmak yerine ‘bağış kampanyası’ başlatmakla sağlayamazsınız" diyen Bakan şunları kaydetti:
"Türkiye’de bu yaşananlar istisna değil, düzenin kendisi. İSİG Meclisi’nin verilerine göre sadece 2025 yılında en az 2 bin 105 işçi çalışırken hayatını kaybetti. Her gün ortalama altı işçi. Dünyanın başka hiçbir yerinde insanların ölmesini gerektirmeyecek sebeplerden bizim ülkemizde insanlar ölüyor. Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 11 kişiden 9’u tutuklandı. Ama HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, ev hapsi şeklinde adli kontrolle serbest bırakıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin önceki dönem başkanı Tunç Soyer, 4 Temmuz 2025'ten bu yana, yani 16 aydır cezaevinde. Bir dosyadan tahliye kararı çıktı, arkasından gelen başka dosyalarla yeniden tutuklandı ve bugün hâlâ içeride. Soyer bu davada, görev süresince İZBETON'un yönetim kurulu başkanı olduğu için yargılanıyor. Ortada bir tek can kaybı yok. Öbür tarafta 19 işçinin öldüğü, geçmişi ölümlerle dolu bir tesisin yönetim kurulu başkanı evinde oturuyor. Bu tablo kamu vicdanını tatmin ediyor mu? Etmiyor. Siyasallaşmış adalet bir yanda muhalefetin seçilmiş belediye başkanlarını aylarca içeride tutuyor, öbür yanda 19 işçinin öldüğü işletmenin patronunu evine gönderiyor.
Patron dışında herkes sorumlu oluyor. 13 Mayıs 2014’te Soma’da 301 madencimizi kaybettik; Soma Kömür İşletmeleri’nin yönetim kurulu başkanı Can Gürkan, Nisan 2019’da İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla tahliye edildi. Şubat 2021’de davadaki son üç tutuklu da serbest kaldı ve dosyada tek bir tutuklu sanık kalmadı. Ölen her madenci için cezaevinde yalnızca birkaç gün yatıldı… Aileler yıllarca adliye koridorlarında adalet aradı. HABAŞ’ın da bir ‘Soma’ olmasına izin vermeyeceğiz."
"YARDIM GÖSTERİYE DÖNÜŞTÜRÜLEMEZ"
"AKP Genel Sekreteri’nin çağrısıyla İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve İzmir Ticaret Borsası, ölen işçilerin aileleri için ‘Bir Acıya Bin Omuz’ adıyla bağış kampanyası başlattı. Bu ailelerin yanında olmak hepimizin borcu. Kimse ‘destek olunmasın’ demiyor. Bir sivil toplum gönüllüsü bu çağrıyı yapsa anlarım, takdir de ederim. Ama bu çağrı, 24 yıldır bu ülkeyi yöneten, iş güvenliği denetimlerinden doğrudan sorumlu olan iktidarın genel sekreterinden geliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimi iktidarın elinde. İş güvenliği mevzuatı iktidarın elinde. Bu tesis yıllardır işçi ölürken neden denetlenmedi, neden kapatılmadı, sorusunun muhatabı iktidarın kendisi.
Hesap vermesi gereken siyasi otoritenin, bir yardım kuruluşu gibi bağış kampanyası başlatması bu ölümleri sanki doğal bir felaketmiş gibi gösteriyor. Toplumun öfkesini yatıştırmaya, gerçek sorumluları gözden kaçırmaya hizmet ediyor. Odalar üzerindeki siyasi nüfuzunu kullanarak hoş görünmeye çalışmak, sorumluluk almak anlamına gelmez. Ayrıca; daha çocuklarını, eşlerini, babalarını yeni toprağa vermiş ailelere yapılacak yardım, kamuoyu önünde bir gösteriye dönüştürülmez. Odalar destek olmak istiyorsa bunu kendi içlerinde, sessizce, ailelerin onurunu incitmeden yapmalıdır. Hayatını kaybeden 19 işçinin ailelerine adalet borçluyuz. O adaleti, patronlara ev hapsi vererek, patron temsilcilerini birkaç gün cezaevinde ‘misafir’ ederek, dosyaları sessizce kapatarak ya da iktidar olarak hesap verip gereğini yapmak yerine ‘bağış kampanyası’ başlatmakla sağlayamazsınız."
"DÜNYADA SORUMLULAR BAĞIŞ TOPLAMIYOR, HESAP VERİYOR"
"Güney Kore’de Haziran 2024’te Aricell’in Hwaseong’daki batarya fabrikasında çıkan yangında 23 işçi öldü. Eylül 2025’te mahkeme şirketin CEO’su Park Soon-kwan’a 15 yıl hapis cezası verdi. Mahkemeye göre şirket karı işçi güvenliğinin önüne koymuştu. CEO’nun oğlu olan üst yönetici de 15 yıl aldı. Güney Kore bu cezayı, ağır iş kazalarında patronları doğrudan sorumlu tutan yasası sayesinde verebildi.
Ya da Brezilya’da 2019’da Brumadinho’daki maden barajı çöktü, 270 kişi öldü. Madeni işleten Vale şirketi, devletle imzaladığı anlaşmayla yaklaşık 7 milyar dolar tazminat ödemeyi kabul etti. Bedeli bağış kampanyası değil, şirketin kasası ödedi. Bu örneklerin hiçbirinde, denetimden sorumlu iktidar partisinin genel sekreterinin yardım kampanyası başlattığını görmedik. Ben de ilk kez görüyorum."
"TAZMİNATLAR HİÇBİR MAHKEME KARARI BEKLENMEDEN ÖDENMELİ"
"Yapılması gereken belli: HABAŞ tazminatı dava beklemeden ödemelidir. Hayatını kaybeden 19 işçinin ailelerine ve tüm yaralılara maddi ve manevi tazminat, hiçbir mahkeme kararı beklenmeden ödenmelidir. Ölen işçilerin çocuklarının eğitim masrafları ve ailelerin geçimi şirket tarafından güvence altına alınmalıdır. Devlet kendi görevini yapmalıdır. Kamunun ailelere karşı yükümlülükleri bağış kampanyalarına havale edilmemeli, doğrudan ve eksiksiz yerine getirilmelidir. Denetim kayıtları açıklanmalıdır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, HABAŞ Aliağa tesislerinde 2019’den bu yana yapılan tüm iş güvenliği denetimlerini, tespit edilen eksiklikleri ve uygulanan yaptırımları kamuoyuyla paylaşmalıdır. Yönetim kurulu başkanı hakkındaki karara itiraz edilmelidir. Soruşturma, işletmenin en üst sorumlusuna kadar eksiksiz yürütülmeli; geçmiş ölümler de dosyaya dahil edilmelidir. Meclis araştırması açılmalıdır. TBMM, HABAŞ’ta yaşanan ölümleri ve Türkiye’deki iş cinayetlerinin neden önlenemediğini araştırmalıdır."
