Türkiye’nin önemli zeytin üretim merkezlerinden Balıkesir’in Edremit Körfezi bölgesinde var
yılı yaşanırken, üreticiler artan maliyetler karşısında devlet desteği talep etti. Hasat sezonu öncesi, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği ile Ege Bölgesi Ziraat Odalarının imzaladığı zeytinyağında litre başına 50 lira devlet desteği talebini içeren dilekçe de Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderildi.
“DÜNYA İKİNCİ OLDUK”
Burhaniye ilçesinde bir açıklama yapan Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği Başkanı Fikret Akova, uygulanacak pirim desteğinin üretimin kayıt altına alınmasını teşvik ederek kamu maliyesine önemli katkılar sağlayacağını söyledi. Tariş ve ziraat odalarının Hazine ve Maliye Bakanlığına yazdığı dilekçede, “Zeytin ve zeytinyağı sektöründen yaklaşık 500 bin üretici aile ve 4 milyon kişi doğrudan veya dolaylı olarak geçimini sağlamaktadır. 2000’li yılların başında 90 milyon olan zeytin ağacı varlığı, üretimde dünya ikinciliği hedefiyle uygulanan teşvik ve destek politikaları sayesinde bugün 216 milyona ulaşmıştır. Aynı dönemde zeytin işleme ve zeytinyağı üretim tesislerine yapılan yatırımlar sektör önemli ölçüde gelişmiş; 2022/2023 ve 2024/2025 sezonlarında Türkiye, zeytinyağı üretiminde İspanya,nın ardından dünya ikinciliğine yükselmiştir. Son on yılda zeytin ve zeytinyağı ihracatı ile ülke ekonomisine 4,5 milyar dolar döviz kazandırılmıştır” denildi.
“SEKTÖR İHRACAT YAPAMAZ DURUMDADIR”
“Zeytinyağı, yerli ve milli bir tarım ürünümüzdür” diye devam eden dilekçede, “Aynı zamanda ülkemize net döviz kazandıran ihracat ürünlerinden biridir. Ancak işçilik, enerji, gübre, ilaç ve finansman giderlerindeki artışlar nedeniyle sektördeki üretici maliyetleri çok yükselmiştir. Önümüzdeki 2026/2027 sezonunda, özellikle uluslararası piyasayı belirleyen İspanya'nın yüksek rekolte beklentisi nedeniyle fiyatlar düşüş eğilimine girmiştir. Yurt içi piyasada oluşan fiyatlar da üretim maliyetlerinin altında kalmaktadır. Bu nedenle üretici maliyetleri ile piyasa fiyatları arasında üretici aleyhine fark doğmaktadır. Açıklanan durum başta üretici olmak üzere sektörün desteklenmesi ihtiyacını zorunlu hale getirmektedir. Yurt dışı zeytinyağı fiyatlarının düşük, döviz kurunun ise ihracatı destekleyecek seviyede olmaması nedeniyle sektör ihracat yapamaz durumdadır. Bu nedenle, zeytinyağının üreticiden sevkiyata kadar olan süreçte kalan hibe ve desteklerin yanı sıra üreticiyi koruyacak ve nihayetinde ihracatı teşvik edecek prim desteğinin hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bunun yanında, prim desteği, üretimin ve ticaretin kayıt altına alınmasını teşvik ederek kamu maliyesine de önemli katkılar sağlayacaktır. 2026/2027 sezonuna girilirken gerek uluslararası piyasalardaki fiyat seyri gerekse yüksek üretim maliyetleri dikkate alındığında sektörün zor bir dönemden geçtiği görülmektedir. Bu nedenle mevcut alan bazlı
desteklerin korunmasının yanında, piyasa fiyatıyla üretici maliyeti arasında oluşan ortalama 50 TL/kg farkın prim olarak zeytinyağı üreticisine verilmesi, üretilen ürünün değerlendirilebilir olmasının sağlanması, üreticinin üretime devam edebilmesi, ihracatın sürdürülebilmesi, kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi ve kamu maliyesine sağlayacağı ilave katkılar bakımından ülkemiz açısından stratejik bir karar olacaktır” sözlerine yer verildi.
